Του Αργύρη Ηλιάδη,   

Οριοθέτηση του «ξέφραγου αμπελιού», θέλησε η κυβέρνηση προκηρύσσοντας διαγωνισμό προμήθειας πλωτών φραγμάτων. Στην προσπάθειά της να καταγράψει μια φθίνουσα πορεία των προσφυγικών ροών, αποφάσισε να τοποθετήσει πιλοτικά πλωτά εμπόδια, μήκους 2,7 χιλιομέτρων και αξίας 500.000 χιλιάδων ευρώ στο Δυτικό Αιγαίο. Αν το «θαλάσσιο τείχος» κριθεί αποτελεσματικό, τότε θα προκηρυχθεί εκ νέου διαγωνισμός για μεγαλύτερο πλωτό φράγμα στα θαλάσσια σύνορα του Ανατολικού Αιγαίου.

Μάλιστα, ήδη, από την κρίση που ξέσπασε το 2015, τους διαγωνισμούς για το προσφυγικό διενεργεί το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ωστόσο η επίβλεψη των φραγμάτων, πιθανόν, θα αποτελέσει αρμοδιότητα του Λιμενικού Σώματος. Ανεξάρτητα από κάθε παράγοντα, ιθύνων νους αυτής της παράτολμης ιδέας είναι ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας, Αλκιβιάδης Στεφανής. Τα πλεούμενα φράγματα αγκιστρώνονται και φέρουν λάμπες, οι οποίες τα κάνουν διακριτά σε αποστασιακή ακτίνα 10 χιλιομέτρων.

Στόχος της κυβέρνησης, είναι να καταδείξει τα θαλάσσια σύνορα της Ελλάδας και να δώσει ένα ηχηρό μήνυμα τόσο στη γειτονική Τουρκία όσο και στα υπόλοιπα κράτη, οτι η ΕΛΛΆΣ είναι συγκροτημένη και αποφασισμένη. Σε σύγκριση με τις τακτικές που εφαρμόσθηκαν στην περιοχή του Έβρου, ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Παναγιωτόπουλος δήλωσε:

«Στον Έβρο τα φυσικά εμπόδια είχαν κάποια σχετικά αποτελέσματα στην ανάσχεση των ροών. Θεωρούμε ότι μπορεί να υπάρχει και ένα παρόμοιο αποτέλεσμα και με τα πλωτά αυτά μέσα. Προσπαθούμε να εξεύρουμε λύσεις για να μειωθούν οι ροές».

Η ιδέα των εμποδίων έχει εφαρμοστεί ξανά από το Ισραήλ στη Γάζα, αλλά και στον κόλπο της Άκαμπα. Η ανάγκη φύλαξης των συνόρων στις προαναφερθείσες περιπτώσεις, δεν στόχευαν  στην περίφραξη τόσο μεγάλης απόστασης, αλλά η χρήση ήταν πολύ περιορισμένη. Καθώς, τα θαλάσσια σύνορα του Ισραήλ είναι αρκετά πιο περιορισμένα συγκριτικά με τα ελληνικά. Γι΄αυτό, οι ελληνικές ενέργειες λόγω μεγάλης χιλιομετρικής απόστασης, είναι αμφισβητούμενες.

Στον αντίποδα της απόφασης στέκεται η Κομισιόν, η οποία κάνει λόγο για θέμα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σύμφωνα με αξιωματούχο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι Βρυξέλλες ενδέχεται να καταθέσουν τις αντιρρήσεις – ανησυχίες τους για τα κυβερνητικά σχέδια και την κατασκευή πλωτού φράχτη. Δεν τίθεται λόγος για πρόσκρουση του έργου στο κοινοτικό δίκαιο, καθώς η Ε.Ε. αποδέχεται πως είναι δικαίωμα των κρατών – μελών να χρησιμοποιούν τέτοια αποτρεπτικά μέσα έναντι προσφύγων και μεταναστών.

Επίσης, ο εν λόγω αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι η πρόθεση της κυβέρνησης έχει γνωστοποιηθεί στην επιτροπή και εξετάζει όλες τις πτυχές για την εξακρίβωση της πιθανής παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αν το πλωτό φράγμα αντιβαίνει τους κοινοτικούς κανόνες σεβασμού ανθρωπίνων δικαιωμάτων και παροχής ασύλου, τότε η κυβέρνηση θα θεωρηθεί πως καταπατά το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βάσει του Ευρωπαϊκού Δικαίου, δεν επιτρέπεται σε ένα κράτος να εμποδίσει έναν πρόσφυγα να αιτηθεί για άσυλο. Συγκεκριμένα, με αφετηρία το 1999, η Ε.Ε. εργάζεται για την δημιουργία Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου για την ενίσχυση του ήδη υπάρχοντος νομοθετικού πλαισίου. Σήμερα, καθορίζονται τα κοινά υψηλά πρότυπα και ενισχύεται η συνεργασία, ώστε να επιτευχθεί η ίση μεταχείριση των αιτούντων άσυλο σε ένα ανοιχτό και δίκαιο σύστημα, οπουδήποτε και αν υποβάλλουν αίτηση.

Το ζήτημα απασχόλησε και τον ξένο Τύπο, με την γερμανική εφημερίδα “Suddeutsche Zeitung” να σχολιάζει επικριτικά τα κυβερνητικά σχέδια για την απόπειρα ανακοπής των προσφυγικών ροών: «Τείχη στη θάλασσα. Στον Μεσαίωνα άνοιγαν τάφρους γύρω από τα τείχη του κάστρου, για να κρατήσουν μακριά τον εχθρό. Τώρα η Ελλάδα θέλει να υψώσει τείχη στη θάλασσα, ώστε να προφυλάξει το οχυρό της Ευρώπης από τους μετανάστες. Μια ακριβή και παράλογη ιδέα. Το φράγμα που αναβοσβήνει και εκτείνεται σε μήκος τριών χιλιομέτρων μάλλον δεν πρόκειται να γίνει φόβητρο, γιατί εύκολα μπορεί να παρακαμφθεί. Άλλωστε, η Ελλάδα δεν μπορεί να περιφράξει όλα της τα νησιά μπροστά στα τουρκικά παράλια».

Έτσι λοιπόν, σε ένα κλίμα έντονων πολιτικών αντιπαραθέσεων με καίριο ζήτημα την παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η κυβέρνηση καλείται να λάβει σοβαρές αποφάσεις και να εγγυηθεί για την αποτελεσματικότητα των φραγμάτων. Ταυτόχρονα, οφείλει να τηρήσει το νομικό πλαίσιο της Ε.Ε. χωρίς να στερεί το δικαίωμα από αυτούς που θέλουν να αιτηθούν άσυλο. Συμπληρωματικά, η δαπάνη για την αγορά των εμποδίων, θα πρέπει να εξεταστεί ξανά και ξανά για να μην επιβαρυνθεί άσκοπα η ελληνική οικονομία.


Αργύρης Ηλιάδης

Γεννήθηκε και μεγάλωσε στο νησί της Θάσου, είναι 19 ετών και είναι φοιτητής του τμήματος Δημοσιογραφίας. Όντας πνεύμα ανήσυχο και δημιουργικό, από νεαρή ηλικία άρχισε να ασχολείται με την φωτογραφία ενώ, από τα 16 παίρνει μέρος σε προσομοιώσεις των Επιτροπών του ΟΗΕ αλλά και σε δημοτικά - περιφερειακά συμβούλια. Έχει παρακολουθήσει πληθώρα επιμορφωτικών σεμιναρίων με θέμα το αστυνομικό και δικαστικό ρεπορτάζ καθώς και για την  διαχείριση κρίσεων στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.