13.9 C
Athens
Σάββατο, 23 Ιανουαρίου, 2021
Αρχική Οικονομία Ρόμπερτ Μάλθους: Ο πιο κακόκεφος οικονομολόγος

Ρόμπερτ Μάλθους: Ο πιο κακόκεφος οικονομολόγος


Του Γιώργου Μοσχόπουλου,

Θα κλείσουμε αυτή τη σειρά άρθρων, με κύριο θέμα τους μεγάλους οικονομολόγους που στιγμάτισαν την κλασική πολιτική οικονομία, με τον πιο απαισιόδοξο όλων τους, τον Τόμας Ρόμπερτ Μάλθους. Μπορεί οι απόψεις του να θεωρούνται ξεπερασμένες πλέον, αλλά έχει ένα ενδιαφέρον το πώς πολλές φορές το περιβάλλον επηρεάζει τη δημιουργία συγκεκριμένων ιδεολογιών.

Τέλη 18ου αιώνα και η Αγγλία αγχωνόταν με τη ραγδαία αύξηση του πληθυσμού των εχθρών της στην ηπειρωτική Ευρώπη, ενώ την ίδια στιγμή το κράτος δεν είχε καμία ιδέα του εγχώριου πληθυσμού, λόγω της ανεπάρκειας κρατικής οργάνωσης και της φτώχειας που επικρατούσε. Οι Άγγλοι πίστευαν ότι λόγω κατασπατάλησης πόρων, βρίσκονταν σε περίοδο κάμψης, ωστόσο αυτό εμπεριέχει τεράστια δόση ειρωνείας, αφού δεν είχαν κάνει ποτέ μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα απογραφή και στηρίζονταν απλώς σε υπολογισμούς ερασιτεχνών στατιστικολόγων.

Η ατμόσφαιρα αυτή φαίνεται να επηρέασε βαθύτατα τους διανοούμενους της εποχής, των οποίων οι απόψεις είχαν κυρίως επικεντρωθεί γύρω από μελλοντικά σενάρια για τον πληθυσμό. Άλλοι υποστήριζαν ότι ο πληθυσμός της Αγγλίας θα διπλασιαζόταν μέχρι το 2300, αν φυσικά ο άνθρωπος θα μπορούσε να επιβιώσει μέχρι τότε, προσέθεταν προσεκτικά. Το 1978 κυκλοφορεί ο Μάλθους την πρώτη του πραγματεία, μετά από προτροπή του πατέρα του. Σε μία προσπάθεια να αντιταχθεί στα επιχειρήματα που εξέφρασε ο πατέρας του σε μία συζήτηση με άλλους διανοούμενους, θεώρησε ότι θα ήταν καλή ιδέα να καταγράψει τα αντεπιχειρήματα σε ένα χαρτί και να τα παραδώσει στον ίδιο. Ο Ντάνιελ Μάλθους, εντυπωσιασμένος από αυτά, τον ωθεί να τα κυκλοφορήσει κι έτσι έγινε τελικά.

Η πραγματεία, αιρετική για την εποχή, ταρακούνησε τον επιστημονικό κόσμο. Ο Ρόμπερτ Μάλθους υποστήριξε ότι ο ρυθμός αύξησης των ανθρώπων είναι μεγαλύτερος από αυτόν των πόρων, δηλαδή πως υπάρχει μια τάση στη φύση να ξεπερνά ο πληθυσμός κάθε δυνατό μέσο συντήρησης. Σύμφωνα με τα μαθηματικά του Μάλθους, η ανθρωπότητα βάδιζε με σιγουριά προς την Άβυσσο. Είναι πολύ ενδιαφέρον να παρατηρήσουμε την τεράστια επιρροή που είχαν οι απόψεις της εποχής στη διαμόρφωση αυτών του Μάλθους. Αυτό που δεν μπόρεσε να προβλέψει ο Μάλθους ήταν ότι η τεχνολογία και η ευρηματικότητα του ανθρώπου θα έλυναν τα προβλήματα αυτά, θα τον έβγαζαν από τέτοιου είδους αδιέξοδα.

Εν κατακλείδι, είναι ευρέως αποδεκτό ότι οι απόψεις του Μάλθους έχουν χαρακτηριστεί πολλάκις παρωχημένες, ωστόσο δεν θα μπορούσε να λείπει το όνομά του από τη σειρά αυτή άρθρων, καθώς αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για πολλούς οικονομολόγους και οι απόψεις του βρήκαν στήριξη στο πρόσωπο σπουδαίων ονομάτων της οικονομικής φιλοσοφίας, όπως ο Ρικάρντο. Εδώ τελειώνει η σειρά με τις λιγότερο γνωστές στον ευρύ κόσμο προσωπικότητες που στιγμάτισαν την κλασική πολιτική οικονομία και θα ακολουθήσει μια σειρά με άσημους ήρωες που την επηρέασαν βαθύτατα.


Γιώργος Μοσχόπουλος
Είναι φοιτητής στο τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών, στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Λατρεύει τις κοινωνικές επιστήμες και ό,τι θέτει στο επίκεντρο τον άνθρωπο. Έχει ζήσει και μεγαλώσει στη Αθήνα και έχει ιδιαίτερη αδυναμία στη μουσική και στον υπέροχο κόσμο του σινεμά, τον οποίο προσπαθεί να εμπλουτίσει γράφοντας τα δικά του σενάρια.

TA ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΑΡΘΡΑ

Η ιστορία της «δίκης των έξι» μέσα από την ετυμηγορία της

Του Άγγελου Μεταλλίδη, Η δίκη των έξι άρχισε στις 31 Οκτωβρίου 1922. Ο χαρακτηρισμός «δίκη των έξι» έχει επικρατήσει στην ιστορία της Ελλάδας για να...

Διαλογισμός στο… σπίτι; 5+1 podcasts για εξάσκηση της ενσυνειδητότητας

Της Κάτιας Τσέλιου, Κάποτε ο διαλογισμός αποτελούσε μία σκοτεινή πρακτική, άρρηκτα συνδεδεμένη με τις θεότητες του Βουδισμού και την απόκτηση της Νιρβάνα (που αποτελεί το...

Ρουάντα: Μια ταχέως αναπτυσσόμενη οικονομία στην καρδιά της Αφρικής

Του Μάριου Ντινάκους, Η Δημοκρατία της Ρουάντα (Republic of Rwanda) βρίσκεται στην κεντρική και ανατολική Αφρική και συνορεύει στα δυτικά με τη Δημοκρατία του Κονγκό,...

Η ευθύνη διαχειριστών κεφαλαιουχικής εταιρείας έναντι του e-ΕΦΚΑ

Του Αναστάσιου-Φώτιου Τσοχατζίδη, Στο πεδίο της Κοινωνικής Ασφάλισης, υπόχρεα για την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών είναι τα νομικά πρόσωπα για λογαριασμό των οποίων παρέχεται η...
Γιώργος Μοσχόπουλος
Είναι φοιτητής στο τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών, στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Λατρεύει τις κοινωνικές επιστήμες και ό,τι θέτει στο επίκεντρο τον άνθρωπο. Έχει ζήσει και μεγαλώσει στη Αθήνα και έχει ιδιαίτερη αδυναμία στη μουσική και στον υπέροχο κόσμο του σινεμά, τον οποίο προσπαθεί να εμπλουτίσει γράφοντας τα δικά του σενάρια.