Της Χριστίνας-Τσαμπίκας Τρουμούχη,

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται ενώπιον σοβαρών προκλήσεων στον περιβαλλοντικό τομέα, που συνιστούν απειλή για το μέλλον της. Η κλιματική αλλαγή έχει ήδη καταστήσει σαφείς τις ολέθριες συνέπειές της, με τις μεταβολές στην ατμοσφαιρική σύσταση, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και την άνοδο της στάθμης της θάλασσας να κερδίζουν ολοένα και μεγαλύτερο έδαφος. Στο πλαίσιο αυτό τοποθετείται η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (Green Deal) που παρουσιάστηκε στις 11 Δεκεμβρίου του 2019 από την Επιτροπή και η οποία αποτελεί μία νέα αναπτυξιακή στρατηγική, που αποβλέπει στην επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050 και στη συνακόλουθη δημιουργία μίας οικονομικά αποδοτικότερης και πιο δίκαιης κοινωνίας. Μάλιστα, η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία είναι η δεύτερη προτεραιότητα μετά την καταπολέμηση της πανδημίας.

Με τη Συμφωνία αυτή, προβλέπεται η μετάβαση από την οικονομία που βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα στον τύπο οικονομίας με μηδενικό περιβαλλοντικό αντίκτυπο. Ειδικότερα, στους στόχους και τις στρατηγικές της εντάσσονται τα εξής:

  1. Κυκλική Οικονομία: Αφορά την ενθάρρυνση της επαναχρησιμοποίησης των υλικών μετά την πρώτη χρήση και την πολιτική των «αειφόρων προϊόντων» με στόχο τη δημιουργία μίας βιώσιμης αλυσίδας παραγωγής. 
  2. Αλλαγές στον ενεργειακό τομέα: η ελάττωση στην καύση λιγνίτη, η αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η ψηφιοποίηση της ευρωπαϊκής  αγοράς ενέργειας κρίνονται ιδιαιτέρως κρίσιμα. 
  3. Κατασκευαστικές μεταβολές: Διασύνδεση των κλάδων των κατασκευαστών, προκειμένου να γίνουν ανακαινίσεις σε μεγαλύτερη κλίμακα για την καλύτερη ενεργειακή απόδοση των κτιρίων.
  4. Βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα: Προώθηση της χρήσης βιώσιμων εναλλακτικών καυσίμων, όπως το υδρογόνο και τα βιοκαύσιμα στις μεταφορές.  Ζητούμενο, βέβαια, αποτελεί και η αποσυμφόρηση των οδικών αξόνων στα μεγάλα αστικά κέντρα.
  5. Βιοποικιλότητα: Θα παρουσιαστεί μία νέα στρατηγική από την Επιτροπή για την αντιμετώπιση των αιτιών της απώλειας της βιοποικιλότητας. Ενδεικτικό είναι ότι 1 εκατομμύρια είδη ζώων και φυτών βρίσκονται υπό εξαφάνιση.
  6. Διατροφή: Μέσα από τη στρατηγική «από τον παραγωγό στον καταναλωτή» επιδιώκεται η ζήτηση για βιώσιμα προϊόντα.

Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία ενδέχεται, ωστόσο, να προκαλέσει πολλαπλές διαιρέσεις στην Ε.Ε., προτού προλάβει να επιτύχει τους στόχους της. Και αυτό γιατί, περιοχές, όπου η απασχόληση των κατοίκων τους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την παραγωγή ενέργειας και είναι οικονομικά πιο αδύναμες, όπως η Βουλγαρία ή η Ρουμανία δε θα ευνοηθούν και ως εκ τούτου, θα προκληθεί κύμα μετανάστευσης προς τις οικονομικά πιο εύρωστες χώρες για εύρεση εργασίας. Εδώ, ακριβώς, όμως, έγκειται ο ρόλος της Ε.Ε., η οποία μέσα από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης που προτάθηκε από την Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (REGI) στις 12 Μαΐου, θα ανταμείψει οικονομικά τις περιοχές που θα επιτύχουν την πράσινη μετάβαση πιο γρήγορα. 

Η επίτευξη των στόχων  της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας θα επέλθει μόνο αν καταστεί μέρος των ευρωπαϊκών Κανονισμών και Οδηγιών, προκειμένου να αποκτήσουν νομική δεσμευτικότητα. Προαπαιτούμενο, συγχρόνως, αποτελεί ο εξής δίπτυχος πυλώνας: αφενός να ληφθεί υπόψη και η κοινωνική διάσταση της συμφωνίας και η πράσινη μετάβαση να μην συνεπάγεται περιθωριοποιήσεις αδύναμων χωρών και αφετέρου, η Ευρώπη να μην επωμιστεί μόνη της το συνολικό βάρος του εγχειρήματος. 

Εν κατακλείδι, η κλιματική αλλαγή ενέχει ανυπολόγιστους κινδύνους τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Η Ευρώπη αποπειράται μέσω του εγχειρήματος της Πράσινης Συμφωνίας, ακολουθώντας το παράδειγμα της Συμφωνίας των Παρισίων, να επιτύχει όχι μόνο την ανάκαμψη και επανεκκίνησή της, αλλά από κοινού με διεθνείς δυνάμεις να διαδραματίσει το δικό της ρόλο στην εδραίωση μίας βιώσιμης κοινωνίας. 


Χριστίνα-Τσαμπίκα Τρουμούχη

Γεννήθηκε στη Ρόδο το 2001. Διανύει το πρώτο έτος των σπουδών της στη Νομική Σχολή του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Έχει συμμετάσχει σε αρκετά προγράμματα με πολιτικό αντικείμενο, όπως η Βουλή των Εφήβων, το Euroscola, το Rhodes MrC καθώς και στο μάθημα των Διεθνών Σχέσεων του προγράμματος CTY στο Κολλέγιο Ανατόλια. Διαθέτει άριστη γνώση Αγγλικών, Γερμανικών και καλή γνώση Ιταλικών.