Του Φάνη Γραμμένου,

Όλα ξεκινούν τον Απρίλιο του 1949, όταν τα κράτη της Δυτικής Ευρώπης κατακερματισμένα και ταλαιπωρημένα μετά το διάβα δύο Παγκοσμίων Πολέμων, αποφασίζουν να εντατικοποιήσουν τη μεταξύ τους συνεργασία, προωθώντας την αλληλεπίδραση τους σε στρατιωτικά, πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά θέματα. Στα πλαίσια, λοιπόν, της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, γνωστής σε όλους μας ως ΝΑΤΟ, αρχικά δώδεκα κράτη συνάπτουν την στρατιωτική αυτή αμυντική σύμβαση, μεταξύ των οποίων, η Γαλλία και οι ΗΠΑ. Το ΝΑΤΟ, φέτος μετρά 70 χρόνια λειτουργίας και σεβασμού από τα κράτη-μέλη, έχοντας συνεισφέρει στην ουσιαστική επίλυση των όποιων διαφορών ανακύπτουν μεταξύ των κρατών της Δύσης, στις βάσεις της αμοιβαίας συνεργασίας και της καλής γειτνίασης.

Στα πλαίσια της συνόδου κορυφής για τα 70 χρόνια λειτουργίας του ΝΑΤΟ, τα βλέμματα όλων στράφηκαν συγκεκριμένα σε δυο εξίσου σημαντικές προσωπικότητες του διεθνούς γίγνεσθαι, ταυτόχρονα όμως και τελείως αντιφατικές. Ο λόγος για τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τράμπ, οι οποίοι εξαπέλυσαν απειλές ο ένας στον άλλο σχετικά με την ουσιαστική λειτουργία της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, μέρος του Βορειοατλαντικού Συμφώνου του 1949. Αφορμή στάθηκε η δήλωση Μακρόν για ένα σύγχρονο ΝΑΤΟ «εγκεφαλικά νεκρό», που φυσικά, δε θα μπορούσε να μείνει ασχολίαστη από τον Αμερικανό πρόεδρο. «Έχω καλή σχέση με τον Μακρόν αλλά κάποιες φορές λέει πράγματα που δεν θα έπρεπε» σχολίασε ο Τράμπ. Συγκεκριμένα, βρήκε προσβλητικό και άσχημο το σχόλιο του Γάλλου προέδρου, λέγοντας μάλιστα ότι κανείς δε χρειάζεται το ΝΑΤΟ περισσότερο από τη Γαλλία, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ είναι αυτές που επωφελούνται λιγότερο.

Η κόντρα όμως των δυο ηγετών συνεχίστηκε με την εκ νέου απάντηση της Γαλλίας. «Ο αμερικανός πρόεδρος ανταπέδωσε τα πυρά: Οι διατυπώσεις Μακρόν είναι χωρίς σεβασμό, είναι προσβλητικές και κακές, είπε ο Τράμπ, ο οποίος ξαφνικά ανακάλυψε την αγάπη του για τη Συμμαχία, αφού στο παρελθόν την είχε χαρακτηρίσει ξεπερασμένη και είχε κάνει λόγο για έξοδο των ΗΠΑ από αυτή. (…) Αλλά ακόμη κι ο Ερντογάν δεν έμεινε αδιάφορος δηλώνοντας ότι ο Μακρόν είναι εγκεφαλικά νεκρός και ότι η κατανόησή του για την τρομοκρατία είναι επιφανειακή. Αυτό ήταν αναίδεια», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Εμμανουέλ Μακρόν, πυροδοτώντας νέο κύκλο συγκρούσεων με το Λευκό Οίκο.

Πέραν όμως των διαφωνιών που προέκυψαν από τη δήλωση-«κόλαφο» Μακρόν για την αναποτελεσματικότητα του ΝΑΤΟ, διχογνωμίες προκάλεσε επίσης η απόφαση της Γαλλίας για φορολόγηση αμερικανικών κολοσσών του ψηφιακού εμπορίου και των νέων τεχνολογιών. Η απάντηση του Αμερικανού προέδρου ασφαλώς υπήρξε οξύτατη. Έκανε λόγο για την πρόθεση των ΗΠΑ για «αντίποινα», δηλαδή νέους δασμούς σε εισαγόμενα γαλλικά προϊόντα.

Για το ίδιο θέμα η Tageszeitung του Βερολίνου σημειώνει: «Το ότι η Γαλλία επιβάλλει φόρους (στους αμερικανικούς κολοσσούς) είναι σημαντικό και καλό. Κι έτσι η γερμανική κυβέρνηση μπορεί να μην έχει αυτή την δόξα. Ο υπουργός Οικονομικών Όλαφ Σόλτς (SPD) αποφεύγει τη λήψη μιας τέτοιας απόφασης με το σκεπτικό ότι θα πρέπει να υπάρξει κοινή ευρωπαϊκή πλεύση. Χρειάστηκε λοιπόν ένας πολιτικός, όπως ο Μακρόν, για να σφίξει το χαλινάρι στη Silicon Valley. Eπιτέλους».

Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, ότι οι σχέσεις Γαλλίας-ΗΠΑ διαφαίνονται συγκρουσιακές στο εγγύς μέλλον με τα θέματα ασφαλείας και οικονομίας να βρίσκονται σε πρώτη μοίρα. Η Βορειοατλαντική Συμμαχία, βασισμένη στην κοινή ασφάλεια και αλληλεγγύη, είναι εξίσου ωφέλιμη για όλα τα μέλη της, ακυρώνοντας έτσι την αμερικανική άποψη ότι το ΝΑΤΟ είναι περισσότερο χρήσιμο για την Γαλλία παρά για τις ΗΠΑ. Είναι καιρός να αξιολογήσουμε ορθά τα διδάγματα της Ιστορίας τριάντα χρόνια μετά από την πτώση του Τείχους.


Φάνης Γραμμένος

Γεννημένος στην Αθήνα το 1999 και κάτοικος Παλαιού Φαλήρου, έλκει την καταγωγή του από την Λακωνία την οποία αγαπά ιδιαίτερα. Φοιτεί στο 3ο έτος του τμήματος Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου και έχει ιδιαίτερη έφεση στο Διεθνές Δίκαιο και τα σύγχρονα πολιτικά ζητήματα. Έχει επίσης συμμετάσχει σε προσομοιώσεις δικών (MICC Poland, Greece 2019), καθώς και σε άλλα προσομοιωτικά μοντέλα οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Europa.S). Στην ομάδα του OffLine Post, έχει αναλάβει την συγγραφή άρθρων διεθνούς ενδιαφέροντος, για τα οποία πιστεύει πως οι νέοι πρέπει να έχουν ενεργό δράση.