Του Φάνη Γραμμένου,

Κατά το τριήμερο 6-8 Νοεμβρίου 2019, διεξήχθη με επιτυχία, στο Στρασβούργο και συγκεκριμένα στο Συμβούλιο της Ευρώπης, το όγδοο κατά σειρά Παγκόσμιο Φόρουμ για τη Δημοκρατία. Το OffLine Post σε συνεργασία με την EUphoria Youth Lab, βρέθηκε στο συνέδριο και παρακολούθησε από κοντά τις εργασίες της διοργάνωσης.

Κάθε χρόνο σημαντικές προσωπικότητες από όλο τον κόσμο και όλους τους χώρους της κοινωνίας συγκεντρώνονται στην έδρα του σημαντικού διεθνή οργανισμού, του οποίου πρωταρχικός στόχος είναι η προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, διασταυρώνοντας τα ξίφη τους για φλέγοντα ζητήματα των ημερών που σχετίζονται άμεσα με τη δημοκρατία. Το θέμα της φετινής ατζέντας ήταν η πληροφόρηση και το κατά πόσο εκείνη φέρει σε άμεσο κίνδυνο τη δημοκρατία ή όχι.

Εναρκτήριος ημέρα αυτού του πρωτοπόρου εγχειρήματος ανά τον κόσμο, ήταν η 6η Νοεμβρίου. Αναλύθηκε διεξοδικά η σχέση της δημοκρατίας με τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, η οποία αποδείχθηκε εξαιρετικά αμφίρροπη. Έχοντας όμως κατά νου και τα μελανά σημεία των ΜΜΕ σήμερα, σαφώς αντιλαμβανόμαστε ότι η δημοκρατία αντιμετωπίζει μια κάποιας έκτασης απειλή. Παραπληροφόρηση, ψευδείς ειδήσεις, χειραγώγηση των μαζών, πολιτικά συμφέροντα είναι λίγα μόνο παραδείγματα των δυσχερειών που έχει να αντιμετωπίσει σήμερα η δημοκρατία. Όπως ανέφερε η Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, Lilliane Maury Pasquier, η ελευθερία της έκφρασης και η δημοκρατία είναι άρρηκτα συνδεδεμένες. Όμως, η ελευθερία της έκφρασης δεν δύναται να εκφραστεί στον ύψιστο βαθμό όταν υπάρχει έλλειψη πολυφωνίας. Εξίσου αναπόσπαστο κομμάτι της πληροφόρησης είναι ακόμα η τεχνολογία, με τον ραγδαίο βαθμό ανάπτυξης που έχει λάβει σήμερα.

Η τεχνολογική επανάσταση όπως χαρακτηρίζεται από πολλούς σήμερα, πέραν των προφανών ωφελειών της, ενέχει κινδύνους για την δημοκρατικότητα μιας χώρας, κυρίως λόγω της ευκολίας που υπάρχει στην προσβασιμότητα της. «Δεν είναι μια τεχνολογική επανάσταση, αλλά μια επανάσταση που αφορά την οργάνωση των κοινωνιών», σημείωσε ο Αλεξέι Βενεντίκτοφ, Ρώσος δημοσιογράφος και διευθυντής στο ραδιοφωνικό σταθμό «Η Ηχώ της Μόσχας». Άραγε είμαστε σε θέση να αξιοποιήσουμε στο μέγιστο τα προϊόντα της τεχνολογίας; Διαθέτουμε εκείνα τα εφόδια που θα μας κάνουν ικανούς να οξύνουμε την κριτική μας σκέψη και να επιλέγουμε μεταξύ των ορθών αποτελεσμάτων της τεχνολογίας και να μην είμαστε έρμαια σκοπιμοτήτων; «Οι αξίες είναι περισσότερο σημαντικές από τις ψήφους. Τις ψήφους μπορείς να τις πάρεις πίσω, την αξιοπρέπεια σου όμως, ποτέ!», είπε χαρακτηριστικά ο τέως πρωθυπουργός της Ιταλίας, Ενρίκο Λέτα.

Κατά τη δεύτερη ημέρα των συνεδριάσεων, είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε τις διεργασίες του τμήματος για την Ανισότητα των δύο φύλων στο δημοσιογραφικό χώρο, του, ενός εκ των δέκα τμημάτων που δούλευαν παράλληλα στο Συμβούλιο. Συγκεκριμένα, παρουσιάστηκαν δύο σημαντικές πρωτοβουλίες, με στόχο την προάσπιση της ισότητας ανδρών και γυναικών και την εξάλειψη των διακρίσεων στον τομέα αυτό. Η πρώτη, αυτή της «Προώθησης της Ισότητας των Φύλων στη Βιομηχανία των ΜΜΕ» (AGEMI), συστάθηκε με σκοπό την ευαισθητοποίηση, την ενημέρωση και την κινητοποίηση της κοινής γνώμης επί του ζητήματος, όπου ακόμη και μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων, όπως αυτό του Έρασμου, επιχειρεί να ενισχύσει την διεθνή συνεργασία προς αυτή την κατεύθυνση. Στη συνέχεια, την εμφάνιση της έκανε η «Chai Kana», με έδρα τη Γεωργία όπου είχε κατά νου τη δημιουργία ενός χώρου όπου οι άνθρωποι θα συγκεντρώνονταν και θα αντάλλαζαν απόψεις σχετικά με τις ανησυχίες και τα προβλήματα τους, όπως είναι αυτό των μειονοτήτων. Και αυτό γιατί στην περιοχή παρατηρείται μια γενική αποστροφή του λαού από τα ΜΜΕ.

Καταληκτική ημέρα των διεργασιών του 8ου Παγκοσμίου Φόρουμ για τη Δημοκρατία υπήρξε η 8η Νοεμβρίου, όπου συζητήθηκαν για μια ακόμη φορά οι πιθανές λύσεις που θα μπορούσαν να ληφθούν, ούτως ώστε να διασφαλισθεί η δημοκρατία από την εσφαλμένη χρήση της πληροφόρησης. Ο επίλογος, γράφτηκε με το βραβείο της δημοκρατικής καινοτομίας, και την επιβράβευση μίας πρωτοβουλίας πολιτών που προέκυψε από την ψήφο όλων των συνέδρων, οι οποίοι είχαν να διαλέξουν μεταξύ των τριών επικρατέστερων εγχειρημάτων σε σύνολο είκοσι επτά. Νικήτρια πρωτοβουλία ήταν η «Follow the Money» (Ακολούθησε τα χρήματα), ένας μη κυβερνητικός οργανισμός νέων από τη Νιγηρία με στόχο την συνένωση των πολλών και συχνά αντιτιθέμενων απόψεων μέσω των μέσων μαζικής ενημέρωσης και την αφύπνιση του ενδιαφέροντος των κυβερνήσεων.

Συνοπτικά, όλες οι προσωπικότητες που έδωσαν το δικό τους προσωπικό στίγμα στην φετινή διοργάνωση, παρά τις όποιες συγκρούσεις υπήρξαν, συμφώνησαν σε τρεις βασικούς άξονες για την διασφάλιση της δημοκρατικότητας του σύγχρονου κόσμου. Την ενίσχυση του αισθήματος εμπιστοσύνης των πολιτών και των δημοκρατικών ιδεωδών, την αποκατάσταση της φερεγγυότητας και της αποτελεσματικότητας των δημοκρατικών θεσμών και τέλος την ορθή χρήση της τεχνολογίας ως μέσο πληροφόρησης. Ενδιαφέρον τώρα παρουσιάζει το μέλλον, όπου θα διαπιστωθεί εάν όλα τα παραπάνω αποτελούν ουτοπία ή πράγματι μπορούν να μετουσιωθούν σε απτές καταστάσεις.


Φάνης Γραμμένος

Γεννημένος στην Αθήνα το 1999 και κάτοικος Παλαιού Φαλήρου, έλκει την καταγωγή του από την Λακωνία την οποία αγαπά ιδιαίτερα. Φοιτεί στο 3ο έτος του τμήματος Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου και έχει ιδιαίτερη έφεση στο Διεθνές Δίκαιο και τα σύγχρονα πολιτικά ζητήματα. Έχει επίσης συμμετάσχει σε προσομοιώσεις δικών (MICC Poland, Greece 2019), καθώς και σε άλλα προσομοιωτικά μοντέλα οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Europa.S). Στην ομάδα του OffLine Post, έχει αναλάβει την συγγραφή άρθρων διεθνούς ενδιαφέροντος, για τα οποία πιστεύει πως οι νέοι πρέπει να έχουν ενεργό δράση.