Του Θεοχάρη Χατζημανώλη,

Σαν σήμερα το 1980 πεθαίνει ο Χανς Άσπεργκερ, Αυστριακός παιδίατρος, το όνομα του οποίου δόθηκε στο Σύνδρομο Άσπεργκερ. Γεννήθηκε σε ένα αγρόκτημα στο Χάουσμπρουν, λίγο έξω από τη Βιέννη. Είχε άλλα δύο μικρότερα αδέρφια. Κατά τα νεανικά του χρόνια ανέπτυξε ιδιαίτερες δεξιότητες στη γλώσσα, επικαλούμενος συχνά τον Φραντς Γκριλπάρτσερ. Είχε δυσκολία στο να κάνει φίλους και θεωρείτο μοναχικό παιδί. Σπούδασε ιατρική στη Βιέννη και στην πόλη αυτή έκανε πρακτική εκπαίδευση, στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Παίδων της αυστριακής πρωτεύουσας. Το 1932 ανέλαβε τη διεύθυνση του τμήματος παιδαγωγικού παιχνιδιού της Πανεπιστημιακής Κλινικής Παίδων, στη Βιέννη. Παντρεύτηκε το 1935 και απέκτησε 5 παιδιά.

Τα τελευταία χρόνια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου ήταν στρατιωτικός ιατρός στην Κροατία. Ο νεότερος αδερφός του πέθανε στο Στάλινγκραντ. Το 1944, έπειτα από την έκδοση ενός σημαντικού επιστημονικού συγγράμματος, όπου περιγράφονται τα αυτιστικά συμπτώματα, εγκαταστάθηκε σε μόνιμη θέση στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης. Διορίστηκε επικεφαλής της παιδιατρικής στο Πανεπιστήμιο και διατηρήθηκε στη θέση εκείνη για 20 χρόνια. Εν συνεχεία, είχε έδρα στο Ίνσμπρουκ. Από το 1964 ήταν επικεφαλής του Παιδικού Χωριού SOS στο Χίντερμπριλ. Το 1977 έγινε λέκτορας.

O Άσπεργκερ πέθανε προτού το μοντέλο συμπεριφοράς που περιέγραψε αποκτήσει διεθνή αναγνωρισιμότητα, εξαιτίας του ότι τα έργα του ήταν σχεδόν εξ ολοκλήρου γραμμένα στα γερμανικά κι ελάχιστα ήταν μεταφρασμένα σε άλλες γλώσσες. Η Βρετανίδα ερευνήτρια Λόρνα Γουίνγκ υπήρξε το πρώτο πρόσωπο που χρησιμοποίησε τον όρο «Σύνδρομο του Άσπεργκερ» σε επιστημονικό έγγραφο, το οποίο δημοσιεύτηκε το 1981 και αμφισβήτησε το προηγούμενο μοντέλο αυτισμού, το οποίο ήταν ευρύτερα αποδεκτό και είχε παρουσιαστεί από τον Λέο Κόνερ το 1943. Οι αναφορές του μεταφράστηκαν στα αγγλικά το 1989. Σε αντίθεση με εκείνες του Κόνερ, οι ανακαλύψεις του Άσπεργκερ αγνοήθηκαν και υποβαθμίστηκαν στον αγγλόφωνο κόσμο της εποχής εκείνης. Τελικά, από την δεκαετία του 1990 τα ευρήματα του Αυστριακού επιστήμονα άρχισαν να προσελκύουν το ενδιαφέρον των επιστημόνων, με αποτέλεσμα σήμερα το Σύνδρομο Άσπεργκερ να αναγνωρίζεται ως διάγνωση σε πολλές χώρες του κόσμου.

Ο ίδιος ο Άσπεργκερ, κατά την παιδική του ηλικία, είχε παρουσιάσει συμπτώματα του συνδρόμου που πήρε το όνομά του. Ήταν μοναχικό παιδί. Του άρεσε να επικαλείται εαυτόν και να αναφέρεται στον εαυτό του από τη σκοπιά ενός τρίτου προσώπου. Η βραβευμένη με Νόμπελ Λογοτεχνίας συγγραφέας θεατρικών έργων και μυθιστορημάτων, Ελφρίντε Γέλινεκ ήταν ασθενής του.

Η ημέρα που γεννήθηκε ο Άσπεργκερ (18η Φεβρουαρίου) έχει ανακηρυχθεί «Παγκόσμια Ημέρα του Άσπεργκερ» στην Αυστρία και κατά τη διάρκειά της λαμβάνουν χώρα εκδηλώσεις από οργανισμούς για τον αυτισμό. Ο Άσπεργκερ εξέδωσε περισσότερα από 300 βιβλία, τα περισσότερα από τα οποία αφορούν τον αυτισμό στα παιδιά.


Θεοχάρης Χατζημανώλης

Γεννήθηκε στο Λιτόχωρο Πιερίας το 1999. Είναι φοιτητής του τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης από τον Οκτώβριο του 2017. Στα ενδιαφέροντα και τις δράσεις που αναπτύσσει συμπεριλαμβάνονται θεματικές ενότητες πολιτικής, ιστορίας, φιλοσοφίας, κοινωνιολογίας, οικονομίας και κριτικής της τέχνης. Συμμετέχει σε πολιτικές προσομοιώσεις, επιστημονικά συνέδρια και ημερίδες και ασχολείται από την παιδική του ηλικία με το θέατρο. Γνωρίζει αγγλικά και ιταλικά. Στο OffLine Post γράφει ιστορικά θέματα.