16.6 C
Athens
Παρασκευή, 23 Απριλίου, 2021
Αρχική Διεθνή Ισότητα των φύλων: Θεαματική πρόοδος ή ολικό πισωγύρισμα;

Ισότητα των φύλων: Θεαματική πρόοδος ή ολικό πισωγύρισμα;


Της Ερμιόνης Μπάδα,

Έχει πλέον ολοκληρωθεί ένας χρόνος από την έναρξη αυτής της πρωτόγνωρης κατάστασης, την οποία βιώνει όλη η υφήλιος και εξακολουθεί να αντιμετωπίζει. Η εξάπλωση της πανδημίας του νέου ιού Covid-19 έχει αποτελέσει την αιτία να τεθεί σε κίνδυνο η δημόσια υγεία του παγκόσμιου πληθυσμού αλλά και να αλλάξει ριζικά η καθημερινότητά του. Ωστόσο, η εμφάνιση της νόσου, εκτός από την υγειονομική απειλή, επανέφερε στην επιφάνεια προβλήματα που θεωρητικά καταπολεμούνται αποτελεσματικά εδώ και χρόνια και για τα οποία έχει επιτευχθεί «θεαματική» πρόοδος.

Κάνοντας μία ανασκόπηση της χρονιάς και με αφορμή την παγκόσμια ημέρα της γυναίκας αυτόν το μήνα, δεν ήταν λίγοι οι διεθνείς φορείς και οργανισμοί που προσπάθησαν να τιμήσουν τις γυναίκες που βρίσκονται ανάμεσά μας και συμβάλλουν στην αντιμετώπιση και τον κατευνασμό της υγειονομικής κρίσης. Τα στοιχεία, όμως, που συγκεντρώθηκαν δεν ήταν τόσο ενθαρρυντικά για τη γυναικεία παρουσία και ενδυνάμωση σε πληθώρα τομέων, από τον εργασιακό μέχρι τον κοινωνικό, τον οικογενειακό μέχρι τον πολιτικό. Το απότοκο των ερευνών ήταν απογοητευτικό για το γυναικείο πληθυσμό, που όπως φαίνεται είναι από τις πιο άμεσα πληττόμενες ομάδες από την πανδημία και δέχεται δυσανάλογα αρνητικές συνέπειες. Αυτές μπορεί να πάρουν τη μορφή της αυξημένης ενδοοικογενειακής βίας, της ώθησης στη φτώχεια με άνοδο του ποσοστού, της επαγγελματικής κατακεραύνωσης και της μείωσης εισοδημάτων. Φαίνεται, δηλαδή, πως η εμφάνιση του κορωνοϊού οδήγησε σε μία σειρά χαμένων ευκαιριών, όσον αφορά την πρόοδο εξασφάλισης της ισότητας των δύο φύλων. Και όλα αυτά την ώρα που το 70% του ιατρικού προσωπικού αποτελείται από γυναίκες!

«Δεν υπάρχει έμφυλα-ουδέτερη πανδημία, και αυτή που διανύουμε δεν αποτελεί εξαίρεση», Phumzile Mlambo-Ngcuka, Γενική Διευθύντρια του U.N. Women. Πηγή εικόνας: Chloe Cushman

Ένα εξίσου σημαντικό εύρημα αυτής της ανασκόπησης είναι η απουσία των γυναικών από ηγετικές θέσεις και ο παραγκωνισμός των πρωτοβουλιών και της δράσης τους. Τα ποσοστά εκπροσώπησης των γυναικών σε θέσεις εξουσίας είναι εξαιρετικά χαμηλά, με μόνο 22 κράτη στον κόσμο να έχουν γυναίκα αρχηγό κράτους, μόλις το 21% να βρίσκεται σε υπουργική θέση και 25% σε βουλευτικές θέσεις. Με άλλα λόγια απουσιάζουν από τη διαδικασία διαμόρφωσης των αποφάσεων που καθορίζουν και διέπουν τη ζωή τους. Ένα πολύ επίκαιρο παράδειγμα αποτελεί η ερευνητική ομάδα της Oxford/AstraZeneca που δημιούργησε ένα από τα εμβόλια για την καταπολέμηση του ιού και την υποχώρηση της πανδημίας. Στατιστικά, οι γυναίκες της ομάδας απαρτίζουν τα 2/3 του δυναμικού αλλά όταν ερχόμαστε στα ανώτερα κλιμάκια μόλις το 1/3 αυτών αποτελείται από γυναίκες. Τα ανωτέρα μας επισημαίνουν την οριζόντια εξάπλωση της γυναικείας υπό-εκπροσώπησης.

Γυναίκες-Αρχηγοί κρατών (Από τα αριστερά στα δεξιά): Jacinda Ardern (Νέα Ζηλανδία), Erna Solberg (Νορβηγία), Tsai Ing-wen (Ταϊβάν), Mette Frederiksen (Δανία), Angela Merkel (Γερμανία). Πηγή εικόνας: Arctic Frontiers // Office of the President // Republic of China (Taiwan) // News Oresund // Johannes Maximilian

Η γυναικεία υπό-εκπροσώπηση έρχεται σε τέλεια αντιδιαστολή με το πόσο εποικοδομητική είναι η παρουσία τους σε διάφορους τομείς, κάτι που έχει επαληθευθεί επανειλημμένα και επαληθεύεται καθημερινά από πολυάριθμα παραδείγματα, όπως είναι αυτά της ιατροφαρμακευτικής παροχής αλλά και του  αριθμού χωρών που διοικούνται από γυναίκες. Τα εν λόγω κράτη, μάλιστα, παρουσιάζουν τους χαμηλότερους αριθμούς θανόντων από τον Covid-19, καθώς και καλύτερη εθνική διαχείριση της υγειονομικής κρίσης. Φυσικά, υπάρχουν και παραδείγματα σε τομείς που δε σχετίζονται με την τρέχουσα δημόσια απειλή. Μεγάλη είναι η συνεισφορά των γυναικών στο δικαστικό και νομοθετικό κλάδο, όπου η ενισχυμένη παρουσία τους φαίνεται να συμβάλει στην πρέπουσα αποδοτικότητα των αποφάσεων, στη διαμόρφωση αποτελεσματικότερων πολιτικών και στη συστημική αλλαγή για την εξάλειψη ζητημάτων. Αξιοσημείωτη είναι η Αφγανική Συνθήκη Ειρήνης, ένα επακόλουθο των διαπραγματεύσεων τεσσάρων σημαντικών γυναικών, που παρουσιάζει σοβαρές προοπτικές για ουσιαστική πρόοδο και ευημερία στην περιοχή.

Οι Γυναίκες-Διπλωμάτες της Αφγανικής Αποστολής κατά τις διαδικασίες διαπραγμάτευσης της Αφγανικής Συνθήκης Ειρήνης με τους Ταλιμπάν. Πηγή εικόνας: BBC

Όλα τα παραπάνω δεδομένα καθιστούν επιτακτική ανάγκη την αλλαγή του status quo. Συγκεκριμένα, ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών εξέφρασε την ανάγκη για μετατροπή των συνθηκών προς μία κοινωνία και πολιτεία πιο φιλική προς τη γυναικεία δυναμική, με γυναίκες σε θέσεις εξουσίας, πολιτικές που βοηθούν και ενθαρρύνουν τη γυναικεία πρωτοβουλία και ενδυνάμωση, σεβασμό και μειωμένη βία έναντι των γυναικών χωρίς διακρίσεις, προβάλλοντας τη διαφορετικότητα και τη μοναδικότητα των ατόμων. Την τακτική αυτή προκρίνουν και άλλοι διεθνείς δρώντες, έτσι ώστε να ανακτηθούν αλλά και κερδηθούν νέα προπύργια στον αγώνα της ισότητας.

Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, António Guterres, με τους Γραμματείς των Περιφερειακών Γραφείων του ΟΗΕ το 2019 (από τα αριστερά προς τα δεξιά): Rola Dashti, Economic and Social Commission for Western Asia (ESCWA), Alicia Bárcena, Economic Commission for Latin America and the Caribbean (ECLAC), Armida Alisjahbana, Economic and Social Commission for Asia and the Pacific (ESCAP), Oľga Algayerová, Economic Commission for Europe (UNECE), Vera Songwe, UN Economic Commission for Africa (UNECA). Πηγή εικόνας: UN News

Ωστόσο, τα φαινόμενα της υπό-εκπροσώπησης, της περιθωριοποίησης και της υποβάθμισης δεν απαντώνται μόνο προς τον γυναικείο πληθυσμό αλλά και έναντι άλλων μειονεκτικών ομάδων, γεγονός που δεν παρέλειψε η πανδημία να επαναφέρει στο προσκήνιο. Η εμφάνιση του κορωνοϊού και η εξάπλωσή του στον κόσμο, εκτός από την προφανή απειλή, έφερε για ακόμη μία φορά στην επιφάνεια τα συστημικά προβλήματα που παρουσιάζουν οι κοινωνίες μας και επεσήμανε πως υπάρχει πολύς δρόμος που πρέπει να διανύσουμε, προκειμένου να καταστεί δυνατή η μεταβολή και προσαρμογή στον επιθυμητό στόχο. Η όλη ανασκόπηση υπενθύμισε ότι το πρόβλημα βρισκόταν εξαρχής εκεί και απλά παραμερίστηκε προσωρινά(;) για την προστασία του γενικού συμφέροντος και της δημόσιας υγείας∙ άλλωστε ο Covid-19 δεν κάνει διακρίσεις, αλλά οι κοινωνίες κάνουν.


ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ
  • ‘COVID-19 doesn’t discriminate, but societies do’, say women frontliners, UN News, διαθέσιμο εδώ

  • Lack of women in key decision-making ‘should not be allowed’ – UN Women chief, UN News, διαθέσιμο εδώ

  • UN highlights transformative power of equal participation, marking International Women’s Day, UN News, διαθέσιμο εδώ


 

TA ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΑΡΘΡΑ

Η επίλυση της θαλάσσιας διαμάχης Ινδονησίας-Σιγκαπούρης: Ένα ανερχόμενο ‘‘success story’’ του Ειρηνικού;

Της Ειρήνης Μπούλια, Είναι ιστορικά αποδεδειγμένο πως οι μεγάλες διακρατικές διαμάχες προκύπτουν κατά κανόνα μεταξύ όμορων χωρών. Τα κράτη έχουν πολλά να χωρίσουν με τους...

Το ψυχολογικό προφίλ ενός τρομοκράτη

Της Διαμάντως Γεωργακοπούλου, «Ποια θα είναι η τελευταία μου σκέψη;», είπε ένα από τα θύματα της τρομοκρατικής επίθεσης που έλαβε χώρα την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου...

After Covid Era

By Timoleon Palaiologos, It has been more than a year since the beginning of the ongoing pandemic that has completely altered the reality of our...

Η πρώτη φάση της Β΄ Πολιορκίας του Μεσολογγίου: Η αρχή του τέλους

Της Ιωάννας Μήτση, Η δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου, η αφετηρία της οποίας τοποθετείται το έτος 1825, χαράσσεται στη μνήμη των ανθρώπων ως ένα υψίστης...
Ερμιόνη Μπάδα
Γεννήθηκε το 2000 και μεγάλωσε στο Αγρίνιο. Είναι φοιτήτρια στο Τμήμα Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Μιλάει την αγγλική και την γαλλική γλώσσα. Έχει συμμετάσχει σε συνέδρια προσομοιώσεων Διεθνών Οργανισμών σε Ελλάδα και εξωτερικό, ενώ έχει παρακολουθήσει σεμινάρια, ημερίδες και ανοιχτές συζητήσεις σχετικά με διεθνή θέματα.