Της Ανθής Ντόλα,

Δυσοίωνο προβλέπεται το μέλλον τη Λευκορωσίας, καθώς οι εντάσεις δεν έχουν τέλος. Το αποτέλεσμα των εκλογών της 9ης Αυγούστου δυσαρέστησε μεγάλη μερίδα των πολιτών, ενώ παράλληλα έγιναν υπαινιγμοί πως υπήρξε νοθεία. Οι πολίτες βρίσκονται στους δρόμους της πρωτεύουσας, ενώ διαρκώς βλέπουν το φως της δημοσιότητας πληροφορίες που κατηγορούν τον πρόεδρο της χώρας, Αλεξάνταρ Λουκασένκο. Τα γεγονότα είναι πολλά, και δύσκολα γίνεται διακριτό ποια από αυτά αληθεύουν και ποια όχι. Τόσο η κοινωνία της χώρας όσο και η πολιτική της σκηνή  βρίσκονται σε μία λεπτή γραμμή και οι εντάσεις σταδιακά κλιμακώνονται.

Στις διαδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν από ψηφοφόρους της αντιπολίτευσης στο Μινσκ, την πρωτεύουσα της χώρας, διαλύθηκαν με βίαιο τρόπο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να υπάρχουν τραυματίες, ενώ η οργάνωση υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Spring 96, δήλωσε ότι τουλάχιστον ένας άνθρωπος σκοτώθηκε, όταν χτυπήθηκε από κλούβα της λευκορωσικής αστυνομίας. Παράλληλα με αυτές τις διαδηλώσεις, η αντιπολίτευση της Λευκορωσίας υποστηρίζει ότι το αποτέλεσμα των εκλογών είναι προϊόν νοθείας και επομένως το αμφισβητεί. Ο Αλεξάνταρ Λουκανέσκο βρίσκεται στην προεδρία της Λευκορωσίας από το 1994 και σε αυτές τις εκλογές, κινδύνευσε να χάσει τη θέση του, καθώς μερίδα των ψηφοφόρων θεωρούν πως ήρθε η ώρα για την ανατροπή του. Ο Λευκορώσος Πρόεδρος κατηγορείται για την κακή αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού, για τους λάθος χειρισμούς στον τομέα της οικονομίας, αλλά και την έλλειψη σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αν και ο ίδιος αυτοαποκαλείται πυλώνας σταθερότητας για την Λευκορωσία, μερίδα των πολιτών αλλά και η αντιπολίτευση, φαίνεται να έχουν διαφορετική άποψη επί του θέματος. 

Τη δυσμενή κατάσταση ήρθε να εντείνει η απαγωγή-σύλληψη της Μαρίας Κολεσνίκοβα, μέλος του προεδρείου του Συντονιστικού Συμβουλίου της αντιπολίτευσης. Όπως μετέδωσε ο λευκορωσικός ιστότοπος Tut.By, επικαλούμενο έναν αυτόπτη μάρτυρα, άγνωστοι συνέλαβαν την προηγούμενη εβδομάδα στο κέντρο του Μινσκ την Μαρία Κολεσνίκοβα και την απομάκρυναν με ένα μίνι-βαν. Παράλληλα, το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων RIA μετέδωσε ότι η αστυνομία στο Μινσκ ανακοίνωσε ότι ερευνά τις πληροφορίες, δηλαδή ότι η Κολεσνίκοβα απήχθη. Η ηγέτης της αντιπολίτευσης, η Σβετλάνα Τιχανόφσκαγια, δήλωσε ότι η απαγωγή της Μαρία Κολεσνίκοβα συνιστά προσπάθεια των αρχών να εκτροχιάσουν το Συντονιστικό Συμβούλιο της αντιπολίτευσης και να εκφοβίσουν τα μέλη του. Το πρωί της 8ης Σεπτεμβρίου, το κρατικό κανάλι της Λευκορωσίας μετέδωσε ότι η Μαρία Κολεσνίκοβα συνελήφθη τις πρώτες πρωινές ώρες, ενώ προσπαθούσε να διασχίσει τα σύνορα και να περάσει στην Ουκρανία, αν και δύο από τους συμμάχους της κατάφεραν να εγκαταλείψουν τη χώρα. Νωρίτερα, αξιωματούχος της λευκορωσικής υπηρεσίας συνοριοφυλάκων είχε αναφέρει ότι τόσο η κ. Κολεσνίκοβα όσο και οι δύο άλλοι πολιτικοί είχαν περάσει στην Ουκρανία. Ωστόσο, αξιωματούχοι της ουκρανικής συνοριοφυλακής δήλωσαν ότι δεν έχει περάσει στο ουκρανικό έδαφος, η Λευκορωσίδα πολιτικός. 

Τελικά, ποια είναι η αλήθεια; Τα πράγματα περιπλέκονται, καθώς υπάρχουν δύο αντίθετες ιστορίες που περιγράφουν τον τρόπο που συνελήφθη αυτό το πολιτικό πρόσωπο. Ο τρόπος με τον οποίο έγινε η σύλληψη του ηγετικού μέλους της αντιπολίτευσης θα μπορούσε να είναι μία τρανταχτή απόδειξη της ανελεύθερης κατάστασης που επικρατεί στην χώρα, αλλά και του συστήματος ασυδοσίας της λευκορωσικής κυβέρνησης. Στις 10 Σεπτεμβρίου, σε δηλώσεις της αναφέρει, ότι οι άνδρες της ασφάλειας που την συνέλαβαν, της φόρεσαν κουκούλα στο κεφάλι και την απειλούσαν ότι θα την σκοτώσουν, όταν στις αρχές της εβδομάδας προσπάθησαν να την απελάσουν βίαια από την Λευκορωσία. Η Μαρία Κολέσνικοβα, για να αποφύγει την βίαια απέλασή της έσκισε το διαβατήριό της στα σύνορα με την Ουκρανία. Η πολιτικός της αντιπολίτευσης έχει προφυλακισθεί με την κατηγορία ότι «απηύθυναν εκκλήσεις που αποσκοπούσαν να βλάψουν την εθνική ασφάλεια». Μέχρι να έρθουν στο φως αυτές οι δηλώσεις, δεν ήταν γνωστό που βρισκόταν η Κολεσνίκοβα, η οποία είναι μία από τις τρεις γυναίκες μαζί με την Σβετλάνα Τιχανόφσκαγια και την Βερόνικα Τσαπκάλο, που ένωσαν τις δυνάμεις τους κατά του προέδρου Αλεξάντερ Λουκασένκο μετά τις αμφιλεγόμενες εκλογές του Αυγούστου. Η κυβέρνηση έχει κινηθεί νομικά κατά των ηγετών της αντιπολίτευσης, υποστηρίζοντας πως το Συντονιστικό Συμβούλιο στοχεύει στο να καταλάβει το κράτος και στο να ζημιώσει την εθνική ασφάλεια.  

Μέσα σε όλη αυτή την κατάσταση, η Νομπελίστρια συγγραφέας Σβετλάνα Αλεξίεβιτς κατηγόρησε με τη σειρά της την κυβέρνηση ότι ασκεί τρομοκρατία εναντίον του λαού της, καθώς ο Μαξίμ Ζνάκ ένας πολιτικός της αντιπολίτευσης συνελήφθη από μασκοφόρους που φορούσαν στολές παραλλαγής. Ο Μαξίμ Ζνάκ αποτελεί και το τελευταίο μέλος του προεδρείου του Συντονιστικού Συμβουλίου της αντιπολίτευσης που συλλαμβάνεται, καθώς τα υπόλοιπα μέλη είτε έχουν συλληφθεί νωρίτερα, είτε έχουν εκδιωχθεί με βίαιο τρόπο από τη χώρα. Η συγγραφέας είναι το τελευταίο μέλος του Συμβουλίου που είναι ελεύθερο, αλλά η ίδια απευθύνει έκκληση στους υποστηρικτές της να πάνε σπίτι της, καθώς δέχεται τηλεφωνήματα από αγνώστους, ενώ άγνωστοι της χτυπούν το κουδούνι του σπιτιού της. Στην έκκλησή της, που δημοσιεύθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου στην ιστοσελίδα του λευκορώσικου PEN-center, η ίδια η Αλεξίεβιτς γράφει ότι «Δεν ξεσηκώθηκε το Συντονιστικό Συμβούλιο. Ξεσηκώθηκε η χώρα. Ο Λουκασένκο λέει ότι δεν πρόκειται να μιλήσει με τον δρόμο, αλλά ο δρόμος είναι εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι που κάθε Κυριακή και κάθε μέρα βγαίνουν στον δρόμο. Αυτοί δεν είναι άνθρωποι του δρόμου. Αυτός είναι ο λαός…».

Και ενώ όλη η χώρα βρίσκεται σε μία χαοτική κατάσταση και οι δηλώσεις εναντίον του προέδρου πέφτουν βροχή, ο ίδιος συνεχίζει να προκαλεί. Δίνοντας συνέντευξη σε ρωσικά μέσα ενημέρωσης, παραδέχθηκε ότι μπορεί να έμεινε λίγο παραπάνω στην εξουσία, και πολλοί να τον βαρέθηκαν, αλλά εκτίμησε ότι και στην Ρωσία μπορεί να οξυνθεί η πολιτική κατάσταση όπως γίνεται τώρα στην Λευκορωσία, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «αν τώρα καταρρεύσει η Λευκορωσία η επόμενη θα είναι η Ρωσία». Δήλωσε πως δεν έχει σκοπό να παραιτηθεί, αλλά άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο διεξαγωγής πρόωρων εκλογών. Δεν δίστασε να υποστηρίξει πως υπεύθυνη για τις διαδηλώσεις στην Λευκορωσία είναι οι ΗΠΑ, προσθέτοντας ότι οι ταραχές που γίνονται στην Αμερική είναι αποτέλεσμα της ανάπτυξης των τεχνολογιών, τις οποίες η Ουάσιγκτον χρησιμοποίησε για να αποσταθεροποιήσει την κατάσταση σε άλλες χώρες, όπως αναφέρει το CNN GREECE.

Όλα δείχνουν ότι η Λευκορωσία περνάει μία μεγάλη κρίση, της οποίας το τέλος δεν μπορεί να το προβλέψει κανείς. Οι πολίτες είναι αγανακτισμένοι, ενώ μέλη της αντιπολίτευσης διώκονται χωρίς προηγούμενο. Όποια ιστορία και αν ισχύει από τις παραπάνω, το μόνο σίγουρο είναι, πως ένα καθεστώς ανελευθερίας έχει εδραιωθεί στην χώρα, με αποτέλεσμα να μιλάμε για ένα αυταρχικό και ιδιαίτερα επιθετικό καθεστώς. Οι πολίτες φιμώνονται με τη βία, ενώ τα πολιτικά πρόσωπα διώκονται χωρίς προηγούμενο. Ο εγωκεντρισμός του Προέδρου της Λευκορωσίας είναι ολοφάνερος και φαίνεται να επισκιάζει τις ανάγκες του λαού και του κράτους. Μία ακόμα απόδειξη πως όταν αναφερόμαστε στον Αλεξάνταρ Λουκανέσκο, μιλάμε για τον τελευταίο ευρωπαϊο δικτάτορα. Τέτοια μοντέλα πολιτικών καθεστώτων θα περίμενε κανείς να έχουν εξαλειφτεί εν έτει 2020, αλλά τελικά, δυστυχώς εξακολουθούν να υπάρχουν, και τρανή απόδειξη αποτελούν χώρες, όπως η Λευκορωσία. 


Ανθή Ντόλα

Γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη. Πτυχιούχος του τμήματος Βαλκανικών Σλαβικών και Ανατολικών σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, με επιλογή γλώσσας την τουρκική, εργάστηκε στην Μονάδα Ερευνών Κοινής Γνώμης και Αγοράς του πανεπιστημίου της ενώ παράλληλα συμμετείχε σε πολιτικά συνέδρια και σεμινάρια. Πραγματοποίησε την πρακτική της άσκηση στην ΔΕΘ ενώ ταυτόχρονα ολοκλήρωσε την πτυχιακή της εργασία με θέμα «Ο Ζ. Ζάεφ και τα ελληνικά ΜΜΕ». Βασικά της ενδιαφέροντα τα ταξίδια, καθώς έχει ταξιδέψει σε όλες τις βαλκανικές χώρες και στην Τουρκία, το θέατρο και η μουσική, συμμετέχοντας σε θεατρικές παραστάσεις και ραδιοφωνικές εκπομπές.