Του Πάνου Μπόβαλη,

Στις αμερικανικές εκλογές του 2016, ο 70χρονος τότε εκκεντρικός businessman και τηλεοπτική περσόνα, Donald Trump, εκλέγεται Πρόεδρος της Αμερικής κόντρα σε όλες τις προβλέψεις και η Hillary Clinton γνωρίζει μια απροσδόκητη ήττα από τον υποψήφιο των Ρεπουμπλικάνων. Αυτή η μεγάλη νίκη ήρθε, έπειτα από μια ιδιοφυή πολιτική καμπάνια και μια συντονισμένη επικοινωνιακή και πολιτική στρατηγική, που προκάλεσε θυελλώδεις αντιδράσεις, αλλά κατάφερε να τον χρήσει Πρόεδρο.

Σε δύο μήνες από τώρα, ο Trump και ο υποψήφιος των Δημοκρατικών και πρώην αντιπρόεδρος των Η.Π.Α., Joe Biden, θα διασταυρώσουν τα ξίφη τους για την Προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο ιδιόρρυθμος πλανητάρχης θα επιδιώξει να βγει νικητής, για δεύτερη συνεχόμενη φορά, βασιζόμενος στην ίδια τακτική, που τον ανέδειξε και την πρώτη.

MAKE AMERICA GREAT AGAIN

Τις προηγούμενες δεκαετίες, το όνομα του Trump είχε πρωταγωνιστήσει σε σκάνδαλα ερωτικά και φοροδιαφυγής, σε ταινίες και reality shows, σε επιχειρήσεις και κτηματομεσιτικά. Με τον αμφιλεγόμενο χαρακτήρα του, κατάφερε να βρίσκεται πάντα στην επικαιρότητα και με την πάροδο των χρόνων να δημιουργήσει ένα brand name. Χρησιμοποίησε την αναγνωσιμότητά του, για να τραβήξει την προσοχή και να προωθήσει την προεκλογική του καμπάνια.

Στην προεκλογική εκστρατεία του 2016, λοιπόν, ο Donald Trump ήταν ένας υποψήφιος, που λειτουργούσε, όχι σαν πολιτικός, αλλά σαν επιτυχημένος επιχειρηματίας, που γνωρίζει πολύ καλά τους κανόνες του εμπορίου και του marketing. Το γεγονός ότι δεν είχε πολιτικό και στρατιωτικό παρελθόν άρεσε στον αμερικανικό λαό και εκείνος έκανε αυτό που ξέρει να κάνει καλύτερα: εκμεταλλεύθηκε τις καταστάσεις. Εξαπέλυσε προσωπικές επιθέσεις στην Clinton για παλαιότερες πολιτικές αποφάσεις της και με υποτιμητικές εκφράσεις και προσωνύμια προσπαθούσε να τη μειώνει πολιτικά, σε κάθε του ευκαιρία.

O Trump έχει την ικανότητα να διχάζει, να τρομοκρατεί και μέσα από τον φόβο, το μίσος και τη δυσαρέσκεια, να παίρνει αυτό που θέλει… Ήξερε ότι υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων που ήταν απογοητευμένος από την κατάσταση στην Αμερική και προσέγγισε τον «ξεχασμένο ψηφοφόρο», τον λευκό ψηφοφόρο της μεσαίας τάξης, που, σύμφωνα με τον ίδιο, το κόμμα των Δημοκρατικών τον είχε ξεχάσει, εστιάζοντας στους μαύρους, τους μετανάστες και τις μειονότητες. Στην επινίκια ομιλία του, ο Trump τούς ανέφερε και τούς ευχαρίστησε λέγοντας: «Οι ξεχασμένοι άνδρες και γυναίκες της πατρίδας μας δεν θα είναι πλέον ξεχασμένοι».

Σαφής γινόταν ο σκοπός του και στο προεκλογικό σλόγκαν του “Let’s Make America Great Again”. Το μήνυμα, που ήθελε να περάσει, φαίνεται στη λέξη “again”. Θύμιζε στον ψηφοφόρο ένα καλύτερο χθες και υποσχόταν την αναδημιουργία ενός καλύτερου αύριο. Σίγουρα, το μήνυμά του υπερτερούσε από εκείνο της Hillary Clinton, το χλιαρό “Strong Together”.

Υπερτερούσε, όμως, της αντιπάλου του με μεγάλη διαφορά και στα social media. Μπορεί η Hillary να σπατάλησε 260 εκατομμύρια δολάρια για την προεκλογική της εκστρατεία, ο Trump, όμως, με το αγαπημένο του μέσο κοινωνικής δικτύωσης, το Twitter, κατάφερε να προκαλεί, σε καθημερινή βάση, το κοινό αίσθημα και να αυξάνει συνεχώς την απήχηση και τη δημοτικότητά του δωρεάν.

Η στρατηγική του ήταν να προβαίνει σε αμφιλεγόμενες δηλώσεις (για τους μετανάστες, το ISIS, τις επιχειρήσεις), που γίνονταν αμέσως είδηση. Τον αναπαρήγαγαν όλα τα τηλεοπτικά κανάλια, αλλά και τα εκατομμύρια των υποστηρικτών του, που διέδιδαν τις θέσεις του από στόμα σε στόμα. Οι ρατσιστικές και γεμάτες μισαλλοδοξία δηλώσεις του, οι μισογύνικες εκφράσεις του σε ηχητικά ντοκουμέντα, που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας, όχι μόνο δεν αμαύρωσαν την καμπάνια του, αλλά του έδωσαν μεγαλύτερη ώθηση από αυτή που και ο ίδιος θα φανταζόταν. Θεωρήθηκε αντισυστημικός, καθώς όλα τα media τού ασκούσαν κριτική και απέκτησε ακόμα μεγαλύτερη λαϊκή απήχηση. Επίσης, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις περιοδείες του και στις μεγάλες συγκεντρώσεις. Κάθε ομιλία του ήταν σε κλίμα γιορτής, που το πάθος και ο ενθουσιασμός των ψηφοφόρων του ήταν η καλύτερη διαφήμιση για εκείνον.

Ο Trump παρουσίασε τον εαυτό του στα social media ως αυθεντικό και αληθινό. Ήταν ο υποψήφιος πρόεδρος, που δεν έχανε την ευκαιρία να προωθεί τις θέσεις του με εκατοντάδες tweets, αντιδρούσε με πάθος στην επικαιρότητα και έπεισε μεγάλο μέρος του αμερικανικού λαού, να τον ψηφίσει, γιατί θα έκανε την Αμερική ξανά σπουδαία.

KEEP AMERICA GREAT και οι εκλογές του 2020 προ των πυλών

Η άποψη, που ακούγεται από πολλούς, πως ο Trump είναι απρόβλεπτος και χωρίς σχέδιο, συχνά οδηγεί στο να παραβλέψουμε τη σαφή εκλογική στρατηγική του, εκείνη που τον έχρισε και την πρώτη φορά Πρόεδρο.

Στόχος του είναι να κρατήσει όλα τα παραδοσιακά προπύργια των Ρεπουμπλικάνων, να κερδίσει τις πολιτείες, που θα του επιτρέψουν να έχει περισσότερους εκλέκτορες, αλλά και να κερδίσει σε μεγαλύτερο βαθμό την εμπιστοσύνη των λευκών ψηφοφόρων. Με όχημα τον αμερικανικό εθνικισμό, τον υπερτονισμό των οικονομικών αποτελεσμάτων, τη μείωση της ανεργίας, το «φιλελεύθερο κατεστημένο», που τον καταδιώκει συνεχώς, τον ρατσισμό και τη μεταναστευτική του πολιτική, θα προσπαθήσει να πάρει τη ψήφο τους.

Η αποτυχημένη, όμως, αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού και οι δηλώσεις για θεραπεία με κατάποση χλωρίνης, η ανεργία και η θεαματική πτώση της οικονομίας, οι φυλετικές διακρίσεις και η αστυνομική βία εναντίον μαύρων πολιτών, οι εξεγέρσεις, οι πορείες και η αντιμετώπισή τους με καταστολή από τον στρατό έχουν διχάσει σε τεράστιο βαθμό την αμερικανική κοινωνία και έχουν ρίξει τη δημοτικότητα του Trump όσο ποτέ άλλοτε.

Οι αποτυχημένες του συγκεντρώσεις και προεκλογικές ομιλίες και η πτώση της απήχησής του, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, τον έκαναν να αλλάξει στάση και από εκεί που πίεζε για το άνοιγμα της οικονομίας, τώρα προτρέπει τους πολίτες να φορούν μάσκες, ενώ και ο ίδιος μείωσε τις δημόσιες εμφανίσεις του. Επιτίθεται στην Κίνα, πως είναι υπαίτια για την εμφάνιση και τη διάδοση του κορωνοϊού, για να αποποιηθεί των ευθυνών του και ισχυρίζεται ότι η Αμερική είναι κοντά στην εύρεση θεραπείας.

Όσον αφορά το Black Lives Matter και την τεράστια κοινωνική αντίδραση, που έχει δημιουργήσει ο θάνατος του George Floyd, ο Trump παρουσιάζει τους διαδηλωτές σαν τρομοκράτες και εγκληματίες, που ο Biden θα τους αφήνει ανενόχλητους και οι Αμερικάνοι δεν θα είναι ασφαλείς πλέον από το έγκλημα και την ανομία. Έχει αρχίσει ήδη να επιτίθεται στον πολιτικό του αντίπαλο με χαρακτηρισμούς, όπως “Sleepy Joe”, ώστε να τον αναδείξει ως ακατάλληλο για Πρόεδρο.

Στο συνέδριο των Ρεπουμπλικάνων, ο Πρόεδρος των Η.Π.Α. προσπάθησε να δείξει ένα πιο ανθρώπινο πρόσωπο με την πολιτογράφηση μεταναστών και δίνοντας χάρη σε έναν πρώην μαύρο κατάδικο, κάνοντας έτσι μια ύστατη προσπάθεια, να γίνει ξανά αρεστός σε μειονότητες και κρατουμένους.

Το «φαινόμενο Trump», που σίγουρα έχει αρχίσει και ξεθωριάζει, προσπαθεί με ανυπόστατους ισχυρισμούς να πείσει τον αμερικανικό λαό ότι, σε περίπτωση εκλογής του Biden και των «ακροαριστερών» Δημοκρατικών, η οικονομία των Η.Π.Α. δεν θα ανακάμψει, επιχειρήσεις θα κλείσουν, εταιρείες θα μεταφέρουν τις έδρες τους σε άλλες χώρες για φθηνότερο εργατικό δυναμικό και ο Δημοκρατικός υποψήφιος θα γίνει υποχείριο της Κίνας, των εγκληματιών και της τρομοκρατίας. Με το σύνθημα “Keep America Great”, ζητάει, για μια τελευταία φορά, την ψήφο του αμερικανικού λαού, με τη ρητορική του σπείρει τη διχόνοια και μέσω του φόβου προσπαθεί να συσπειρώσει τους ψηφοφόρους του.

Η επικοινωνιακή και εκλογική στρατηγική του ήταν αναμφίβολα επιτυχημένη το 2016, στις εκλογές του 2020, όμως, η εμμονή του στην ίδια τακτική, ίσως, να είναι η αιτία που θα χάσει την Προεδρία. Ο Biden σίγουρα είναι ευκολότερος αντίπαλος για τον Trump απ’ ότι ήταν η Clinton, ίσως, όμως, ο θυμός, η οργή, η φτώχεια, ο διχασμός της αμερικανικής κοινωνίας αρκoύν, για να κερδίσει τις εκλογές ο υποψήφιος των Δημοκρατικών.


ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ


Πάνος Μπόβαλης

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1998 και μεγάλωσε στην Θήβα. Σπουδάζει στο τμήμα Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Κρήτης (Ρέθυμνο). Λατρεύει την Ιστορία και την Πολιτική και κάνει αρκετά συχνά ταξίδια στο εξωτερικό, καθώς του αρέσει να γνωρίζει νέους πολιτισμούς και κουλτούρες. Στον ελεύθερο χρόνο του ενημερώνεται για την πολιτική επικαιρότητα, ενώ βλέπει φανατικά ταινίες και αθλητικά γεγονότα.