Της Νικολίνας Σκόνδρα,

Η Πολωνία ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να αποχωρήσει από την ευρωπαϊκή σύμβαση κατά της βίας εναντίον των γυναικών. Αυτό πρόκειται να συμβεί, διότι η συντηρητική κυβέρνηση της χώρας υποστηρίζει ότι η σύμβαση δεν σέβεται το δικαίωμα στη θρησκεία και προωθεί φιλελεύθερες κοινωνικές πολιτικές στα σχολεία, όπως είναι η διδασκαλία και η γνώση για τα φύλα. Συγκεκριμένα, ο υπουργός Δικαιοσύνης Ζμπίγκνιου Ζιόμπρο, ο οποίος ανήκει σε ένα μικρότερο δεξιό κόμμα που συμμετέχει στον κυβερνητικό συνασπισμό, προχώρησε τη διαδικασία, κάνοντας πρόταση στο Υπουργείο Οικογένειας να προετοιμάσει την καταγγελία της συνθήκης. Σκοπός της κυβέρνησης είναι να ξεκινήσει επισήμως, τη διαδικασία απόσυρσης της σύμβασης τη Δευτέρα. 

Η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης εγκρίθηκε το 2011 από το Συμβούλιο της Ευρώπης, το οποίο συγκροτείται από 47 χώρες. Το κείμενο αυτό αποτελεί μια τομή στην πρόληψη της έμφυλης βίας, καθώς για πρώτη φορά θεσπίστηκε νομικά ένα υπερεθνικό εργαλείο με δεσμευτικούς κανόνες, το οποίο καταδικάζει εγκλήματα, από τον βιασμό εντός γάμου μέχρι την κλειτοριδεκτομή. Βέβαια, είναι γεγονός ότι 6 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν έχουν επικυρώσει τη σύμβαση, όπως η Ουγγαρία και η Βουλγαρία. Στην περίπτωση της Πολωνίας, η σύμβαση υπογράφθηκε το 2012 και επικυρώθηκε το 2015, έχοντας κυβέρνηση έναν συνασπισμό κεντρώων κομμάτων. Εκείνη την εποχή, ο Ζπίγκνιου Ζιόμπρο, είχε χαρακτηρίσει τη σύμβαση ως ένα φεμινιστικό εφεύρημα, το οποίο είχε ως στόχο τη δικαιολόγηση της ομοφυλοφιλικής ιδεολογίας. 

Το κυβερνών κόμμα της Πολωνίας, Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), και ο εταίροι του στον κυβερνητικό συνασπισμό, ακολουθώντας τις συστάσεις της Καθολικής Εκκλησίας, έχουν υιοθετήσει μια συντηρητική κοινωνική ατζέντα. Συγκεκριμένα, ο σημερινός υπουργός Δικαιοσύνης σε μια συνέντευξη Τύπου υποστήριξε ότι η Πολωνία έχει υιοθετήσει μεταρρυθμίσεις τα τελευταία χρόνια, οι οποίες προστατεύουν επαρκώς τις γυναίκες. Ακόμα, δήλωσε ότι η κυβέρνηση σκοπεύει να ξεκινήσει επισήμως διαδικασίες αποχώρησης από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, διότι αυτή εμπεριέχει επιβλαβή ιδεολογικά χαρακτηριστικά. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας, ο Πολωνός πρόεδρος Αντρέι Ντούντα τόνισε ότι τίθεται εναντίον των δικαιωμάτων της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας,  καθώς πιστεύει ότι αποτελεί μια ιδεολογία,  πιο καταστροφική και από τον κομμουνισμό. 

Εξαιτίας των ακραίων δηλώσεων της κυβέρνησης, ο πολωνικός λαός θορυβήθηκε. Συγκεκριμένα, την Παρασκευή πραγματοποιήθηκαν πολλές κινητοποιήσεις στη Βαρσοβία και σε άλλες πολωνικές πόλεις, στις οποίες συμμετείχαν κυρίως γυναίκες, προκειμένου να διαδηλώσουν κατά της πρόθεσης της κυβέρνησης να αποσύρει τη χώρα από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης. Αξίζει να αναφερθεί ότι μία από τις διοργανώτριες της διαδήλωσης στη Βαρσοβία, η Μαργκαρίτα Λέμπαρτ δήλωσε ότι στόχος της κυβέρνησης είναι η νομιμοποίηση της ενδοοικογενειακής βίας. Ακόμα, στις διαδηλώσεις κυριάρχησαν κάποια πανό με συνθήματα όπως «Το PiS είναι η κόλαση των γυναικών». 

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είχε ανακοινώσει ότι η ενδοοικογενειακή βία αυξήθηκε στις ευρωπαϊκές χώρες λόγω του lockdown που επιβλήθηκε εξαιτίας της πανδημίας. Επομένως, οι εξελίξεις αυτές εμφύσησαν την ανησυχία του Συμβουλίου της Ευρώπης, το οποίο υποστηρίζει ότι η πρόθεση της πολωνικής εθνικιστικής κυβέρνησης να καταγγείλει τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης συνεπάγεται με την αδιαφορία της για την προστασία των γυναικών από την έμφυλη βία. 

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την Μαρίγια Πεϊτσίνοβιτς Μπούριτς, Γενική Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης, η (οποιαδήποτε) αποχώρηση από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης συνεπάγεται οπισθοδρόμηση όσον αφορά την προστασία των γυναικών από τη βία στην Ευρώπη. Ακόμα, υποστήριξε ότι το Συμβούλιο της Ευρώπης επιθυμεί να προβεί σε εποικοδομητικό διάλογο, προκειμένου να διευθετηθούν οι παρανοήσεις σχετικά με τη σύμβαση. Τέλος, ο γάλλος υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Κλεμάν Μπον προχώρησε σε μια πιο σκληρή δήλωση στον σταθμό France Inter, υποστηρίζοντας ότι η Πολωνία θα αντιμετωπίσει τις πιθανές συνέπειες στα σημεία που υστερεί, λόγω των νέων μηχανισμών στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε περίπτωση που αποσυρθεί από την ευρωπαϊκή σύμβαση.


Νικολίνα Σκόνδρα

Γεννήθηκε στην Πάτρα και είναι προπτυχιακή φοιτήτρια στη σχολή Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, έχοντας λάβει ως κατεύθυνση την Πολιτική Ανάλυση. Έχει εργαστεί εθελοντικά στην ομάδα ΜΕΤΑ-δράση, η οποία δραστηριοποιείται στην παροχή ειδών πρώτης ανάγκης στους πρόσφυγες.