Της Κωνσταντίνας Οικονόμου,

Η ροή των παγκόσμιων ανατρεπτικών εξελίξεων δε φαίνεται να σταματά ούτε λεπτό, με την παρεμβατική πολιτική των κυβερνήσεων της ασιατικής ηπείρου, τις επερχόμενες αμερικανικές εκλογές και το κίνημα BLM (Black Lives Matter) να σαρώνει με συγκλονιστικές αντιδράσεις και ενεργές διαδηλώσεις τους δρόμους και τα social media σε ολόκληρη την υφήλιο. Η οργή και η ανησυχία που έχουν προκαλέσει οι απροκάλυπτες εκδηλώσεις ρατσιστικής βίας και διακρίσεων ξυπνούν περισσότερο από κάθε φορά την κοινωνική συναίσθηση και αναζωπυρώνουν πολιτικά και ιδεολογικά φρονήματα υπέρ του ανθρωπισμού και της ίσης μεταχείρισης. Ένα από τα πρωτοφανή αποτελέσματα της κοινωνικής πίεσης για την κατάλυση των πόλων του ρατσισμού είναι το πρόσφατο μποϊκοτάζ, στο οποίο συμμετέχουν ολοένα περισσότερες εταιρείες, διαφημιστικοί κολοσσοί και διεθνείς επιχειρηματικοί οργανισμοί, ενάντια στην ελλειμματική πολιτική της εταιρείας Facebook για το αυτό το ζήτημα.

Σύμφωνα με τους πρωτεργάτες των σωματείων που προωθούν το μποϊκοτάζ, και ιδιαίτερα η καμπάνια του “Stop Hate for Profit”, η “Anti Defamation League” και η “Color of Change” στέλνουν ηχηρό μήνυμα στο αγαπημένο παιδί της Silicon Valley, καταδικάζοντας την ανεξήγητα ελαστική πολιτική του απέναντι στο μίσος, το ρατσισμό, τον αντισημιτισμό και τη βία. Καλούν τις εταιρείες σε μία -άνευ προηγουμένου- αποχή από την ανάρτηση διαφημίσεων στην ιστοσελίδα του Facebook και εκείνες ανταποκρίνονται άμεσα. Αυτό που ξεχωρίζει την τρέχουσα αποχή από οποιαδήποτε προγενέστερη είναι, κατά βάση, η διάρκεια, καθώς και ο μαζικός χαρακτήρας της, αφού περισσότερες από χίλιες εταιρείες – ορόσημα έχουν εκκινήσει τη διαδικασία, έτσι ώστε μέχρι το τέλος του χρόνου να αποσύρουν οποιοδήποτε διαφημιστικό μήνυμα σχετίζεται με αυτές από την πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης.

Η έλλειψη ενεργών κινήσεων, από την πλευρά του Facebook, αποδοκιμάζεται από πλήθος γνωστών εμπορικών σχημάτων, όπως οι εταιρίες Uniliver, North Face, Starbucks, Microsoft,  οι οποίες ανακοίνωσαν ότι συμμετέχουν στο διαφημιστικό βέτο. Η εταιρεία κοινωνικής δικτύωσης, πάντως, συμφώνησε να ακούσει τα αιτήματα των στασιαστών σε ηλεκτρονική διάσκεψη, στην οποία συμμετείχε και μεγάλος αριθμός υπασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το αποτέλεσμα της συζήτησης ήταν μάλλον απογοητευτικό, όπως δηλώνουν οι τελευταίοι, καθώς οι υπεύθυνοι της διοίκησης της Facebook δε φάνηκαν αρκετά πρόθυμοι να επιλύσουν τα ζητήματα που θα έλυναν το μποϊκοτάζ. Ο ιδρυτής και CEO της Facebook, Mark Zuckerberg, από την άλλη πλευρά, αντιμετώπισε με προφανή χαλαρότητα την όλη κατάσταση, δηλώνοντας στους συνεργάτες και εργαζόμενούς του ότι είναι θέμα χρόνου μέχρι οι εταιρείες και οι διαφημίσεις να επιστρέψουν στην κανονική τους ροή.

Ανάφλεξη των αιτημάτων των εταιρειών που ασκούν πίεση στη Facebook προκάλεσαν τα τελευταία κρούσματα παραπληροφόρησης και ψευδών ειδήσεων γύρω από τις πολλαπλές δολοφονίες αφροαμερικανών στις ΗΠΑ, καθώς και η ανησυχητική αύξηση ομάδων και σχολίων με θέμα τη φυλετική ανωτερότητα και την κουλτούρα ρατσιστικού μίσους. Ανάμεσα στα αιτήματα βρίσκεται και η κατάργηση των παραπάνω ομάδων ή συνομιλιών, καθώς και η υποβολή των αναρτήσεων πολιτικών προσώπων σε έλεγχο εγκυρότητας και η απόρριψή τους, εφόσον έχουν βίαιο περιεχόμενο. Το τελευταίο ζήτημα αναφέρεται σε μεγάλο αριθμό δημοσιεύσεων του Προέδρου Trump, οι οποίες έχουν επισημανθεί ως ακατάλληλες ή έχουν αποκλειστεί από άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (πχ Twitter, Reddit), αλλά περνούν τον έλεγχο της πολιτικής της Facebook. Η αμφιλεγόμενη σχέση του Zuckerberg με τον Trump και η εξέλιξή της, πάντως, θα αποτελέσει κομβικό σημείο για την πορεία του μποϊκοτάζ.

Η επιτυχία, βέβαια, του διαφημιστικού βέτο δεν μπορεί να αξιολογηθεί άμεσα στην οικονομική διάλεκτο, καθώς η Facebook διαθέτει εκατομμύρια άλλων εταιρειών, με τις οποίες συνεργάζεται στον διαφημιστικό τομέα. Το σίγουρο είναι, ωστόσο, ότι έχει αντίκτυπο στους επενδυτές της, αφού στατιστικά στοιχεία υποδεικνύουν πτώση των μετοχών της κατά 8% από τον Ιούνιο. Μεγάλο χτύπημα φαίνεται, επίσης, να δέχεται και η ήδη αμαυρωμένη εικόνα της εταιρείας, όσο η αποχή αποκτά μεγαλύτερη δημοσιότητα και έκταση. Η φήμη του Facebook έχει υποδαυλιστεί και στο παρελθόν από πολιτικά σκάνδαλα και ζητήματα ασφάλειας, όσον αφορά στην ιδιωτικότητα των χρηστών. Εξελίξεις αναμένεται να σημειωθούν μέσα στις επόμενες εβδομάδες, σύμφωνα με διοικητικό στέλεχος της εταιρίας, καθώς οι αλλαγές στην πολιτική της «είναι η σωστή πράξη», ευελπιστώντας πως θα δοθεί ένα τέλος στην ασυδοσία πολιτικών και κοινωνικών δημοσιεύσεων.


Κωνσταντίνα Οικονόμου

Γεννημένη στην Αθήνα, αλλά όπου κι να ταξιδέψει αισθάνεται σπίτι. Σπουδάζει Νομική, γιατί η επιστήμη αυτή σε κάνει περισσότερο άνθρωπο και αγαπά τις ξένες γλώσσες όσο και το καλό φαγητό. Μονίμως αμφισβητεί και διερωτάται, γιατί αυτός είναι ο μόνος δρόμος προς την γνώση. Το γράψιμο είναι για εκείνη το μπαλέτο των λέξεων, ένας τρόπος να ισορροπήσει συναίσθημα και ρεαλισμό.