Της Έφης Βούζιου,

Μετά από αίτημα του Καΐρου, πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 31 Δεκεμβρίου έκτατη σύγκληση του Αραβικού Συνδέσμου για να συζητηθεί η κατάσταση στη Λιβύη. Η παναραβική οργάνωση είχε ανακοινώσει την προηγούμενη ημέρα ότι η κυβέρνηση της Τρίπολης έχει υπογράψει δύο συμφωνίες συνεργασίας με την Άγκυρα. Σύμφωνα με το δελτίο τύπου που εξέδωσαν σημείωσαν ότι η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί «για να εξετάσει την εξέλιξη της κατάστασης στη Λιβύη και τους κινδύνους που θα μπορούσαν να απειλήσουν τη σταθερότητα της Λιβύης και της περιοχής».

Στις 15 Δεκεμβρίου είχε πραγματοποιηθεί συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη μεταξύ του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και του Φαγιέζ αλ Σαράτζ, επικεφαλής της λιβυκής κυβέρνησης εθνικής ενότητας (GNA), ο οποίος ζήτησε την τουρκική υποστήριξη απέναντι στις δυνάμεις του στρατάρχη Χαφτάρ που επιχειρεί να καταλάβει την πρωτεύουσα. Για το γεγονός αυτό δήλωσε ο Αιγύπτιος πρόεδρος, Αμπντέλ Φάταχ αλ Σίσι, ότι «δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν να ελέγξει τη Λιβύη (…) αυτό είναι ζήτημα εθνικής ασφάλειας για την Αίγυπτο», καταγγέλλοντας οποιαδήποτε ενέργεια ελέγχου της γειτονικής Λιβύης. Ήδη στις 30 Δεκεμβρίου, σε τηλεφωνική επικοινωνία του με το Γάλλο ομόλογό του, Εμανουέλ Μακρόν, μίλησε για «τους κινδύνους μιας στρατιωτικής κλιμάκωσης».

Στον Αραβικό Σύνδεσμο συμμετέχουν 22 χώρες της Βόρειας Αφρικής και της Εγγύς Ανατολής. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε επίπεδο μόνιμων αντιπροσώπων και αποφασίστηκε πως είναι αναγκαίο «να εμποδιστούν οι παρεμβάσεις στη Λιβύη». Στο ψήφισμα που ενέκριναν οι μόνιμοι αντιπρόσωποι του Αραβικού Συνδέσμου, η παναραβική οργάνωση υπογραμμίζει «την ανάγκη να εμποδιστεί κάθε παρέμβαση που θα μπορούσε να διευκολύνει την άφιξη στη Λιβύη ξένων εξτρεμιστών τρομοκρατών μαχητών». Εκφράστηκε, ακόμα, έντονη ανησυχία για τη στρατιωτική κλιμάκωση που επιδεινώνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση στη Λιβύη και «απειλεί την ασφάλεια και τη σταθερότητα των γειτονικών χωρών και ολόκληρης της περιοχής».

Επιπρόσθετα, ζητήθηκε από τον γενικό γραμματέα του παναραβικού οργανισμού, Άχμεντ Αμπούλ Γκέιτ να επικοινωνήσει με όλα τα διεθνή μέρη που εμπλέκονται  στην κρίση, για να την επιλύσουν και να αποτρέψουν κάθε ξένη στρατιωτική επέμβαση που μπορεί να απειλήσει τη διεθνή ειρήνη και σταθερότητα.

Τη Δευτέρα η τουρκική προεδρία διαβίβασε στο κοινοβούλιο για εξέταση νομοσχέδιο που επιτρέπει την ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων στη Λιβύη για να υποστηρίξουν εκεί την κυβέρνηση της Τρίπολης. Βέβαια το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης στην Τουρκία ανακοίνωσε ότι το απορρίπτει με το σκεπτικό ότι μια τέτοια κίνηση θα επιτείνει τη σύρραξη. Το κρατικό τουρκικό πρακτορείο “Ανατολή” μετέδωσε πως την Πέμπτη θα ακολουθήσει έκτακτη συνεδρίαση της ολομέλειας, για να συζητηθεί το νομοσχέδιο.

Στο νομοσχέδιο αναφέρεται ότι ο στρατός του Χαλίφα Χάφταρ, στρατάρχη της ανατολικής Λιβύης, απειλεί τις τουρκικές εταιρείες στη Λιβύη και τα τουρκικά πλοία στη Μεσόγειο. Στο κείμενο αναφέρεται, ακόμα πως: «Τα συμφέροντα της Τουρκίας (…) θα επηρεαστούν αρνητικά αν δεν σταματήσουν οι επιθέσεις από τον λεγόμενο Λιβυκό Εθνικό Στρατό και οι συγκρούσεις μετατραπούν σε σοβαρό εμφύλιο πόλεμο». Η τουρκική κυβέρνηση, για να πάρει την άδεια να αναπτύξει μάχιμα στρατεύματα στη Λιβύη, πρέπει να επιτύχει την έγκριση από το κοινοβούλιο μιας χωριστής εντολής, όπως γίνεται κάθε χρόνο για την αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων στο Ιράκ και στη Συρία. Γι’ αυτό εστάλη και αυτό το νομοσχέδιο στο κοινοβούλιο.

Την περασμένη εβδομάδα ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε ότι η κυβέρνησή του θα αναπτύξει στρατό στη Λιβύη, κατόπιν αιτήματος της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης εθνικής ενότητας (GNA) του Φαγιέζ αλ Σαράτζ. Η GNA είναι αντιμέτωπη με την επίθεση που έχει εξαπολύσει στην Τρίπολη ο στρατάρχης Χαλίφα Χάφταρ. Οι δυνάμεις του Χάφταρ –που στηρίζονται από τη Ρωσία, την Αίγυπτο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Ιορδανία– δεν έχουν καταφέρει να φτάσουν στο κέντρο της Τρίπολης, αλλά το τελευταίο διάστημα, σύμφωνα με πηγές, σημείωσαν μικρή πρόοδο, με τη βοήθεια Ρώσων και Σουδανών μαχητών, καθώς και με χρήση μη επανδρωμένων, τηλεκατευθυνόμενων αεροσκαφών από τα ΗΑΕ. Ο τούρκος αντιπρόεδρος δήλωσε την Τετάρτη 1 Ιανουαρίου ότι «η Τουρκία πιθανόν να μη στείλει στρατιώτες στη Λιβύη αν οι δυνάμεις που είναι πιστές στον στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ σταματήσουν τις επιθέσεις εναντίον της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης στην Τρίπολη και οπισθοχωρήσουν».

Το Reuters, με τη σειρά του μεταδίδει πως η Άγκυρα εξετάζει το ενδεχόμενο να στείλει συμμάχους της Σύριους αντάρτες στη Λιβύη. Πηγές, όμως, που μίλησαν ανώνυμα στο πρακτορείο, είπαν ότι η Τουρκία δεν έχει προχωρήσει, ακόμη, σε αυτή την κίνηση. Ωστόσο, το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η οργάνωση που παρακολουθεί τις εξελίξεις του πολέμου στη Συρία από το 2011, ανέφερε ότι 300 φιλότουρκοι Σύριοι μαχητές έχουν μεταφερθεί στη Λιβύη και ότι άλλοι εκπαιδεύονται σε τουρκικά στρατόπεδα.


Έφη Βούζιου

Γεννήθηκε το 1997 και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη. Είναι φοιτήτρια του τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Έχει παρακολουθήσει αρκετές ομιλίες και ημερίδες σχετικές με το αντικείμενο των σπουδών της καθώς και με τον ευρύτερο τομέα της εκπαίδευσης. Ιδιαίτερη είναι η συμμετοχή της σε εθελοντικές δράσεις τις οποίες θεωρεί καίριες για τη διάπλαση του χαρακτήρα των ατόμων και τη διάρθρωση της κοινωνίας. Την απασχολούν τομείς σχετικοί με τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ισότητα των κοινωνικών ομάδων.