Της Ευρυδίκης Παπαβαρνάβα,

Οι προσπάθειες για λύση του Κυπριακού συνεχίζονται. Υπάρχει όμως η απαραίτητη πολιτική βούληση και η απαιτούμενη αισιοδοξία; Τι διαφορά θα έχει αυτή η τριμερή από άλλες; Τι διαφοροποιεί αυτόν τον κύκλο διαπραγματεύσεων από το Κραν Μοντανά; Θα καταφέρουμε να καταλήξουμε σε μια πενταμερή; Ακούμε πως στον τελευταίο κύκλο διαπραγματεύσεών ήρθαμε πολύ κοντά, είναι όμως η προσπάθεια αυτή και το ελπιδοφόρο κλίμα αρκετά, για να οδηγήσουν στη λύση;

Μοντ Πελερίν, Γενεύη και Κραν Μοντανά

Η πολλά υποσχόμενη εκλογή του Μουσταφά Ακιντσί αναπτέρωσε τις ελπίδες για λύση, αφού ο ίδιος παρουσιάστηκε ως ένας ηγέτης εναρμονισμένος με τις αξίες των Τουρκοκύπριων και των Ελληνοκύπριων, που συμμερίζεται την ευημερία και την αρμονική συμβίωση των δύο κοινοτήτων και είναι φανερά απαλλαγμένος από την αυστηρή καθοδήγηση της Τουρκίας. Ως εκ τούτου δημιουργήθηκε ένα κλίμα αισιοδοξίας, καθώς η λύση δεν έμοιαζε πια σαν ένα άπιαστο όνειρο αλλά σα μια εφικτή πραγματικότητα. Αν λάβουμε υπόψιν πως ο πρόεδρος Αναστασιάδης είχε συμφωνήσει με το σχέδιο Anan, βλέπουμε δυο συνεργάτες που καταλήγουν στον ίδιο παρονομαστή, σε μια δίκαιη λύση και ένα τέλος στην διχοτόμηση.

Μετά την κρίση της NAVTEX το 2015 και την εκλογή του Μουσταφά Ακιντσί δημιουργήθηκε μια πιο θετική ατμόσφαιρα. Πολύ σύντομα μετά την εκλογή του Ακιντσί, οι δυο ηγέτες όχι μόνο έκαναν μια δημιουργική πρώτη διαπραγμάτευση, αλλά πήραν για πρώτη φορά την πρωτοβουλία να περπατήσουν μαζί στη χωρισμένη οδό Λήδρας ως ένδειξη αλληλεγγύης και ελπίδας. Η συμβολική αυτή κίνηση ακολουθήθηκε από εντατικές συναντήσεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι η συνάντηση της Γενεύης και του Κραν Μοντανά υπήρξε ορόσημο για τη μετέπειτα πορεία των διαπραγματεύσεων, αφού για πρώτη φορά όλοι οι εμπλεκόμενοι, συμπεριλαμβανομένων και των εγγυητριών δυνάμεων, κάθισαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Σημειώθηκε μεγάλη πρόοδος σε σημαντικά θέματα, όπως οι οικονομικές υποθέσεις, υποθέσεις που αφορούν την Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και διακυβερνητικά θέματα. Παρόλα αυτά, θέματα όπως η εκ παραδρομής προεδρία, το εδαφικό (διαφορές για το μέλλον συμβολικών περιοχών, όπως η Μόρφου) και το μείζον ζήτημα των εγγυήσεων (η Τουρκία παρέμεινε αδιάλλακτη στο θέμα των εγγυήσεων, με μοναδικό συμβιβασμό την μείωση της παρουσίας των Τουρκικών ενόπλων δυνάμεων στο νησί, σε αντίθεση, με την πάγια θέση της Ελληνοκυπριακής πλευράς για την απαλλαγή από τις εγγυήτριες δυνάμεις) οδήγησαν τις συνομιλίες σε ναυάγιο. Βερολίνο

Το Κυπριακό πρόβλημα επανέρχεται και πάλι στο προσκήνιο. Μετά από συνεχιζόμενες προσπάθειες τα τελευταία χρόνια για επανεκκίνηση του διαλόγου, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να συναντηθούν στα πλαίσια μιας επίσημης συνάντησης στο Βερολίνο (25/11) με τον ΓΓ του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρρες. Οι ακριβείς όροι αναφοράς ωστόσο, δε συμφωνήθηκαν ποτέ και κατέληξαν σε ανοικτό διάλογο. Ιδιάζουσας σημασίας αποτελεί το γεγονός ότι ο Αντόνιο Γκουτέρρες διεξήγαγε δυο ξεχωριστές συναντήσεις με τους ηγέτες τονίζοντας την ένταση που υπάρχει ανάμεσα στις δυο πλευρές και στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Ωστόσο, μετά τις συναντήσεις προσκάλεσε και τους δυο ηγέτες σε δείπνο, όπου δόθηκε το πράσινο φως για τη συνέχεια των διαπραγματεύσεων.

Η δήλωση του ΓΓ του ΟΗΕ μετά το δείπνο ανέφερε πως οι δυο ηγέτες δεσμεύτηκαν ξανά στην κοινή δήλωση του Φεβρουάριου 2014, στις συγκλίσεις και στο πλαίσιο που παρουσίασε ο ΓΓ τον Ιούνιο του 2017. Οι δύο ηγέτες είναι αποφασισμένοι να επιτύχουν μια διευθέτηση βασισμένη σε μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα. Επίσης, έγινε αναφορά και σε άτυπη πενταμερής μορφής Κραν Μοντανά. Μέσα από τη τριμερή αναμένεται πως ένας νέος γύρος διαπραγματεύσεων θα ξεκινήσει την Άνοιξη του 2020, μετά την εκλογή του νέου Τουρκοκύπριου ηγέτη. Ωστόσο, η ασάφεια σχετικά με το ποιος θα είναι ο νέος τουρκοκύπριος ηγέτης δημιουργεί υποψίες ως προς την επανέναρξη των συνομιλιών και το πιθανό τους αποτέλεσμα.

Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου, Νίκος Ρολάνδης, διατύπωσε την άποψη πως χάθηκαν πολλές ευκαιρίες για λύση όπως το Αγγλο-Αμερικανο-Καναδικό Σχέδιο και το σχέδιο Ανάν. Χάθηκε και η ευκαιρία στο Κραν Μοντανά. Άραγε αυτή τη φορά οι προσπάθειες θα είναι επιτυχείς; Παρ’ όλες τις ελλείψεις, η αισιοδοξία είναι εκεί και η φλόγα παραμένει αναμμένη χορεύοντας στους ρυθμούς των αντιδράσεων, των διαφωνιών και των παραβιάσεων, χωρίς όμως να υποκύπτει. Θα γίνει κάτι το διαφορετικό αυτή τη φορά ή θα επαληθευθούν τα λόγια του κ. Ρολάνδη, όταν ανέφερε ότι πέρασε ο καιρός που το Κυπριακό μπορούσε να λυθεί με ανεκτό τρόπο;


Ευρυδίκη Παπαβαρνάβα

Γεννήθηκε το 1996 στην Λευκωσία, Κύπρο. Έχει σπουδάσει στο University of Nottingham στην Νομική και είναι μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο University of Bath στην Διεθνή Ασφάλεια. Μιλάει την αγγλική και τη ισπανική γλώσσα. Ενδιαφέρεται για τα διεθνή θέματα και λατρεύει τον εθελοντισμό και τον χορό. Αυτή την στιγμή βρίσκεται στο Βέλγιο.