Του Φάνη Γραμμένου,

Γεννημένος το 1964, ο Αλεξάντερ Μπόρις ντε Φέφελ Τζόνσον, περισσότερο γνωστός ως Μπόρις Τζόνσον, πέρασε από διάφορες θέσεις ισχύος στην πολιτική ζωή της Μεγάλης Βρετανίας έως ότου καταλήξει στην πρωθυπουργία της χώρας, ως διάδοχος πλέον της Τερέζα Μέι. Στο ευρύ κοινό γίνεται γνωστός μόλις το 2008, οπότε και λαμβάνει το χρίσμα του Συντηρητικού Κόμματος ως υποψήφιος για τον Δήμο του Λονδίνου και εν τέλει εκλέγεται, με καθήκοντα τα οποία εκτελεί ως το 2016, έτος ορόσημο για την μετάβαση του από την τοπική αυτοδιοίκηση στην ενεργό πολιτική δράση της χώρας μέσω της εκλογής του στη Βουλή των Κοινοτήτων εκπροσωπώντας την λονδρέζικη έδρα του Άξμπριτζ. Ήταν ταυτόχρονα δήμαρχος και βουλευτής για μία χρονιά, ενώ τον Ιούλιο του 2016 έγινε Υπουργός Εξωτερικών και Κοινοπολιτειακών Υποθέσεων υπό την Τερέζα Μέι αλλά παραιτήθηκε από τα καθήκοντά του τον Ιούλιο του 2018.

Μόλις προχθές, στις 23 Ιουλίου 2019 επικράτησε των εσωκομματικών διεργασιών και ηγούμενος του Συντηρητικού Κόμματος, ανέλαβε Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, σηματοδοτώντας έτσι την έναρξη μιας νέας περιόδου τόσο για το εσωτερικό γίγνεσθαι όσο και για τις εξωτερικές σχέσεις του βασιλείου, σε επίπεδο πολυμερούς διπλωματίας.

Ένα καίριο ζήτημα που ανακύπτει με το νέο πρωθυπουργό της Μεγάλης Βρετανίας, ίσως και το σημαντικότερο, είναι αυτό του brexit και της μελλοντικής τροπής που θα λάβει αυτό με την νέα ηγεσία της χώρας. Ήδη το 2016 ο Τζόνσον ήταν μία προεξέχουσα φιγούρα στην επιτυχημένη εκστρατεία «Vote Leave» που είχε ως θέμα την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Συγκεκριμένα, τέσσερα είναι τα πιθανά σενάρια των ενεργειών της νέας κυβέρνησης σχετικά με την έξοδο της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το πρώτο σενάριο είναι να επιτύχει μία νέα συμφωνία αποχώρησης που θα αντικαταστήσει το κείμενο που υπέγραψε με την Ευρωπαϊκή Ένωση η Τερέζα Μέι. Ο ίδιος παραδέχεται ότι αυτή η εκδοχή είναι απίθανη, καθώς το χρονικό διάστημα των διαπραγματεύσεων θα ήταν πενιχρό, δεδομένων των θερινών διακοπών του κοινοβουλίου, της αντικατάστασης των ηγετικών επιτελείων των θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της αλλαγής της ηγεσίας στην Βρετανία και λαμβάνοντας υπόψη ότι η Τερέζα Μέι απέληξε στην υπογραφή της συμφωνίας έπειτα από δεκαεπτάμηνη διαπραγματευτική πορεία.

Ως αντίλογος στο πρώτο σενάριο έρχεται το δεύτερο, αυτό της επικύρωσης από το κοινοβούλιο «των λιγότερο επίμαχων τμημάτων» της συμφωνίας της Τερέζα Μέι, όπως είναι αυτό που ρυθμίζει τα δικαιώματα των Ευρωπαίων πολιτών, θέματα ασφαλείας και διπλωματικής συνεργασίας. Το επισφαλέστερο, όμως, σενάριο είναι αυτό της εξασφάλισης της ευνοϊκής και επιεικής στάσης των Ευρωπαίων ηγετών, που βασίζεται ουσιαστικά στους εκβιαστικούς μηχανισμούς του νεοεκλεγέντος πρωθυπουργού, αγνοώντας ωστόσο ότι οι συνέπειες ενός “no-deal Brexit” θα είναι δριμύτερες για την κλειστή οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου, παρά για την Ευρωπαϊκή Ένωση καθαυτή. Ο Τζόνσον σε κάθε περίπτωση έχει δεσμευθεί να φέρει εις πέρας το Brexit στις 31 Οκτωβρίου ακόμα κι αν αυτό σημαίνει έξοδο χωρίς συμφωνία, θα έρθει όμως αντιμέτωπος με ένα κοινοβούλιο στο οποίο οι Συντηρητικοί δεν διαθέτουν απόλυτη πλειοψηφία, αλλά αντιθέτως σπαράσσονται οι ίδιοι από τις διαφωνίες τους επί του Brexit.

«Με την εκλογή του κ. Τζόνσον, η πιθανότητα ενός βιώσιμου συμβιβασμού φαίνεται τώρα χαμηλότερη σε σχέση με πριν», δήλωσε ο Κόλιν Έλις, γενικός διευθυντής πιστοληπτικής στρατηγικής στον οίκο Moody’s. Πρόσθεσε ότι ο διεθνής οίκος διατηρεί την άποψη ότι ένα Brexit χωρίς συμφωνία θα είναι “πιστωτικά αρνητικό” (credit negative) γεγονός.

Λελογισμένων των αναπόφευκτων συνεπειών της οποιαδήποτε εξέλιξης σχετικά με το Brexit, ίσης σημασίας φαίνονται να είναι τα ζητήματα της κρίσης του Ιράν και των οικονομικών παροχών. Αναφορικά με την κρίση του Ιράν, ο Τζόνσον, παρέμεινε σιωπηλός στην διάρκεια της πρόσφατης κρίσης με το Ιράν. Το θέμα το χειρίστηκε ο εσωκομματικός του αντίπαλός Υπουργός Εξωτερικών, Τζέρεμι Χαντ. Με την ανάληψη των πρωθυπουργικών του καθηκόντων θα πρέπει να πάρει σαφή θέση. Σε όλη την διάρκεια της πολιτικής του καριέρας απέφευγε τις ευθύνες, ενώ η δίχρονη θητεία του στο Φόρειν Όφις ήταν γεμάτη με γκάφες που εξέθεσαν, διεθνώς την κυβέρνηση της Τερέζα Μέι. Σχετικά με τις οικονομικές παροχές, τις έξι εβδομάδες της εσωκομματικής προεκλογικής καμπάνιας, ο Μπόρις Τζόνσον υποσχέθηκε μείωση της φορολογίας των ευπόρων και άπλετο χρήμα για την άμυνα και την ασφάλεια. Την επομένη ημέρα ως πρωθυπουργός, θα πρέπει να αναζητήσει πηγή χρηματοδότησης για τις εξαγγελίες του. Τα 40 δις των υποχρεώσεών του προς τις Βρυξέλλες που επανειλημμένα επικαλέστηκε είναι μόνο στη φαντασία του. Πρόκειται για δεσμεύσεις της Μ. Βρετανίας που αν δεν τηρηθούν, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα έχει κάθε δικαίωμα προσφυγής σε Διεθνή Δικαστήρια. Οι δύο επιλογές που μένουν στον κ. Τζόνσον είναι είτε να κόψει κονδύλια από άλλους ζωτικούς τομείς της οικονομίας ή να δανειστεί.

Ανάμεσα στους ηγέτες που είδαν θετικά την ανέλιξη του Μπόρις Τζόνσον στην πρωτοκαθεδρία της Μεγάλης Βρετανίας, βρίσκονται ο Ντόναλντ Τράμπ, ο Εμανουέλ Μακρόν, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και η νέα πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Συγκεκριμένα, ο Ντόναλντ Τράμπ συνεχάρη τον Μπόρις Τζόνσον που έγινε ο νέος πρωθυπουργός της Βρετανίας και ανέφερε ότι θα είναι καταπληκτικός στα νέα του καθήκοντα. Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν σημείωσε πως «επιθυμεί διακαώς να μπορέσει να εργαστεί το συντομότερο με τον Μπόρις Τζόνσον, όχι μονάχα στα ευρωπαϊκά θέματα που είναι δικά τους και στη συνέχιση των διαπραγματεύσεων που σχετίζονται με το Brexit, αλλά επίσης στα διεθνή θέματα που αποτελούν καθημερινότητά τους και στα οποία βρίσκονται σε στενό συντονισμό με τους Βρετανούς και τους Γερμανούς», αναφέροντας κυρίως το Ιράν. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συνεχάρη τον Μπόρις Τζόνσον που αναδείχθηκε 77ος πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου και πιστεύει ότι οι σχέσεις της Τουρκίας με το Ηνωμένο Βασίλειο θα αναπτυχθούν περαιτέρω σε αυτήν τη νέα εποχή.

Το γεγονός-ορόσημο για την Βρετανική ιστορία της μετάβασης του Μπόρις Τζόνσον στην πρωθυπουργία της χώρας, αναμφίβολα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον τόσο για την εγχώρια τάξη πραγμάτων, όσο και για την παγκόσμια ισορροπία ισχύος, καθώς τα προβλήματα που ο Μπόρις Τζόνσον έχει να αντιμετωπίσει είναι πολλά και η πολιτική του απαιτεί λεπτούς χειρισμούς.


Φάνης Γραμμένος

Γεννημένος στην Αθήνα το 1999 και κάτοικος Παλαιού Φαλήρου, έλκει την καταγωγή του από την Λακωνία την οποία αγαπά ιδιαίτερα. Φοιτεί στο 3ο έτος του τμήματος Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου και έχει ιδιαίτερη έφεση στο Διεθνές Δίκαιο και τα σύγχρονα πολιτικά ζητήματα. Έχει επίσης συμμετάσχει σε προσομοιώσεις δικών (MICC Poland, Greece 2019), καθώς και σε άλλα προσομοιωτικά μοντέλα οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Europa.S). Στην ομάδα του OffLine Post, έχει αναλάβει την συγγραφή άρθρων διεθνούς ενδιαφέροντος, για τα οποία πιστεύει πως οι νέοι πρέπει να έχουν ενεργό δράση.