Του Γιώργου Κωστόπουλου,

Οι ευρωεκλογές της 26ης Μαΐου προκάλεσαν σοβαρές εξελίξεις και αλλαγές στον χώρο της ευρύτερης Αριστεράς. Εκτός από την κυριαρχία του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. στο ευρύτερο αριστερό και προοδευτικό τοπίο, πλήθος κομμάτων της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς έδωσαν τη δική τους μάχη για την κατάληψη έδρας ή εδρών στο νέο ευρωκοινοβούλιο. Τα αποτελέσματα που πέτυχαν οι βασικοί παίκτες του αριστερού ιδεολογικού φάσματος μπορούν να ερμηνευθούν με πολλούς τρόπους, αναλόγως της σκοπιά του παρατηρητή, ωστόσο εμείς θα κινηθούμε με βάση μια πιο ρεαλιστική αποτίμηση των πραγμάτων, μακριά από μικροκομματικές ερμηνείες και σκοπιμότητες.

Ξεκινώντας από το κυβερνών κόμμα, τον Συνασπισμό της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, τα πράγματα αρχίζουν να περιπλέκονται ως προς τη δυναμική του να εξασφαλίσει την υποστήριξη του ελληνικού λαού. Ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. έχει επιτύχει να γίνει ο κύριος αριστερός πόλος του ιδεολογικού φάσματος, έχοντας στην εκλογική του βάση το σύνολο σχεδόν των αριστερών, σοσιαλδημοκρατών και προοδευτικών πολιτών. Παρ’ όλα αυτά το 23,76% που εξασφάλισε στις ευρωεκλογές προκάλεσε ερωτηματικά και ανησυχίες, μιας που από τη μία δεν μειώθηκε αισθητά σε σχέση με το αποτέλεσμα του 2014, αλλά από την άλλη υπολείπεται κατά πολύ των ποσοστών του κόμματος στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις του 2015.

Το κόμμα της Οδού Κουμουνδούρου έχασε δυνάμεις προς πολλές κατευθύνσεις, ωστόσο αίσθηση προκάλεσε η διαρροή ψηφοφόρων προς το κόμμα του πρώην υπουργού οικονομικών της πρώτης κυβέρνησης ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Γιά(ν)η Βαρουφάκη, το ΜέΡΑ 25. Το νεότευκτο κόμμα του Γιάννη με το ένα ν, στην παρθενική του εκλογική απόπειρα εξασφάλισε το 2,99% και μετά από μια καταμέτρηση- θρίλερ έχασε για κάποιες χιλιάδες ψήφους την είσοδο του στο ευρωκοινοβούλιο και μία έδρα με πρώτη επιλαχούσα τη Σοφία Σακοράφα. Το ΜέΡΑ 25 αποτέλεσε το μοναδικό κόμμα της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς που πέτυχε να κοντράρει την αποκλειστικότητα του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. σε αριστερούς ψηφοφόρους, με τον κ. Βαρουφάκη να ελπίζει πλέον ότι η εξασφάλιση εδρών στις εθνικές εκλογές της 7ης Ιουλίου θα είναι πιο εύκολη υπόθεση, καθώς ευελπιστεί να μαζέψει ψηφοφόρους από τα λοιπά αριστερά κόμματα που υπέστησαν οδυνηρές ήττες.

Αμέσως μετά το ΜέΡΑ 25, αλλά πολύ πιο πίσω σε δύναμη, ακολούθησε η Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου που συγκέντρωσε το 1,61%. Η αυτόνομη κάθοδος της πρώην προέδρου της Βουλής με το δικό της κομματικό όχημα έδειξε ότι ο κατακερματισμός της Αριστεράς σε όλο και μικρότερους κομματικούς σχηματισμούς αποθαρρύνει τον μέσο ψηφοφόρο να στηρίξει δυνάμεις που έχουν ελάχιστες πιθανότητες να περάσουν το κατώφλι του 3%. Το στοίχημα για τις επερχόμενες εθνικές εκλογές είναι αν το κόμμα της κ. Κωνσταντοπούλου θα συνεργαστεί με άλλες δυνάμεις της Αριστεράς, όπως το ΜέΡΑ 25, μιας που στελέχη του δεν απέκλεισαν κάποια σύγκλιση με το κόμμα του κ. Βαρουφάκη και λοιπές αριστερές δυνάμεις με στόχο «την ανάκαμψη της αυθεντικής ριζοσπαστικής Αριστεράς που δεν υποτάχθηκε», σύμφωνα με τα λεγόμενα τους.

Το κόμμα του Παναγιώτη Λαφαζάνη, η Λαϊκή Ενότητα, υπέστη εκλογικό ναυάγιο κάτι που μαρτυρούν τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών. Η συγκέντρωση του 0,56% οδήγησε στην παραίτηση του κ. Λαφαζάνη από την ηγεσία του κόμματος, καθώς πήρε πάνω του την ευθύνη για το καταστροφικό αυτό εκλογικό αποτέλεσμα. Η ιδεολογική και προγραμματική ρήξη της Λαϊκής Ενότητας με τις υπόλοιπες αριστερές δυνάμεις (πρώην ρεύματα του ΣΥ.ΡΙΖ.Α.) έφερε την μείωση των ποσοστών του κόμματος, με τις ελπίδες βελτίωσης τους στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές να είναι ελάχιστες. Ο κ. Λαφαζάνης, ωστόσο δεν αποσύρεται από την ενεργό πολιτική μιας που θα είναι εκ νέου υποψήφιος με το κόμμα του, αποκλείοντας  όμως κάποια σύγκλιση με τους Κωνσταντοπούλου και Βαρουφάκη.

Το τοπίο της Αριστεράς αποτελούσε πάντα ένα μέρος όπου  δεκάδες πολιτικές δυνάμεις, με ελάχιστες ιδεολογικές διαφορές μεταξύ τους επιδίωκαν να κατέβουν στην ενεργό πολιτική αυτόνομα με αποτέλεσμα τον κατακερματισμό τους. Ίσως η αλλαγή αυτής της νοοτροπίας να ωφελήσει περισσότερο αυτά τα ιδεολογικά ρεύματα, ώστε μέσα από ευρύτερες συμμαχίες να εξασφαλίσουν την μεγαλύτερη δυνατή υποστήριξη των εν δυνάμει ψηφοφόρων τους.

Ωστόσο, είναι σχεδόν βέβαιο ότι στις επερχόμενες εθνικές εκλογές η αποσυσπείρωση των μικρών αριστερών κομμάτων θα είναι μεγαλύτερη, μιας που η πόλωση μεταξύ ΣΥ.ΡΙΖ.Α. και Νέας Δημοκρατίας θα οδηγήσει τους αριστερούς ψηφοφόρους να αποφασίσουν με τη λογική της χαμένης ψήφου. Η ψήφος στον ΣΥ.ΡΙΖ.Α. θα γίνει επιτακτική ώστε να μειωθεί το μέγεθος της ήττας και έτσι δεν αποκλείεται τα υπόλοιπα αριστερά κόμματα, αν δεν συμβιβαστούν με αυτή τη κατάσταση να υποστούν περαιτέρω μείωση της εκλογικής τους δύναμης.

Μένει να δούμε αν σε κάτι λιγότερο από ένα μήνα, στις 7 του Ιούλη, θα επιβεβαιωθούν οι παραπάνω εκτιμήσεις ή αν οι εκπλήξεις θα συνεχιστούν φέρνοντας νέες αλλαγές και ανακατατάξεις στην πολιτική ζωή της χώρας.


Γιώργος Κωστόπουλος

Απόφοιτος του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Το διάστημα αυτό σπουδάζει Δημοσιογραφία και ΜΜΕ σε ιδιωτικό Ινστιτούτο εκπαίδευσης. Έχει προηγούμενη εμπειρία στην αρθρογραφία καθώς την περίοδο 2016-2017 υπήρξε αρθρογράφος για διάφορα site ποικίλης ύλης, ενώ από τις αρχές του 2018 είναι ιδρυτής και διαχειριστής ενημερωτικού group αθλητικού περιεχομένου στα social media. Από ξένες γλώσσες γνωρίζει αγγλικά.