Του Νικόλαου Ερμή,

«Ο προηγούμενος αιώνας ήταν τραγικός για την Ελλάδα, αλλά με την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων δεν υπάρχουν όρια στο τι μπορεί να κάνει η χώρα στη νέα εποχή. Υπάρχει ελπίδα για αυτόν τον αιώνα.»

Σε μία κατάμεστη αίθουσα του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου έμελλε να λάβουν χώρα δύο σημαντικές συναντήσεις για το τέταρτο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.

Πρώτα, πραγματοποιήθηκε η συζήτηση του γνωστού συγγραφέα ευπώλητων στρατηγικών πονημάτων και διευθυντή του think tank «Eurasia Group», Robert Kaplan με τον διευθυντή της εφημερίδας «Η Καθημερινή», Αλέξη Παπαχελά να θέτει το γενικότερο πλαίσιο της συζήτησης και έπειτα, ακολούθησε η συνέντευξη του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Κυριάκου Μητσοτάκη στον Peter Spiegel, συντάκτη ειδήσεων των Financial Times και γνώστη των ελληνικών πεπραγμένων από την παρουσία του στην χώρα, κατά την μεγαλύτερη διάρκεια των μνημονιακών χρόνων.

Ο Αμερικάνος συγγραφέας αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στον ρόλο της Ελλάδας στο διεθνές γίγνεσθαι, τις εξελίξεις που «τρέχουν» το τελευταίο διάστημα σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της υφηλίου και τον ρόλο που διαδραματίζει η Κίνα.

Στην αρχή της ομιλίας του, εξέφρασε την άποψη ότι η Ελλάδα βρίσκεται «στο κέντρο του κόσμου», προσθέτοντας ωστόσο την εκτίμηση ότι ένας νέος ιμπεριαλισμός γεννιέται σε αυτόν, με την άνοδο της Κίνας. Επισήμανε ότι η Ευρώπη εξαρτάται από την Γερμανία, κυρίως λόγω της γεωγραφικής θέσης που κατέχει στην γηραιά ήπειρο, αλλά και της σχετικά όμοιας πολιτικής που ακολουθούν οι καγκελάριοι της χώρας.

Μετά από σχετική ερώτηση του Αλέξη Παπαχελά, ανέλυσε τον τρόπο με τον οποίο η Κίνα εντείνει την παρουσία της και επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό έναν ολόκληρο γεωγραφικό χώρο, όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν καταφέρει να επιβληθούν (Μέση Ανατολή & Ευρασία), τονίζοντας ωστόσο την πρόβλεψη ότι μελλοντικά θα υπάρξουν τριγμοί εντός της ίδιας της Κίνας, καθώς το μέγεθός της είναι τεράστιο.

Όταν δε η συζήτηση έφτασε στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Kaplan ανέφερε ότι δεν υφίσταται πλέον ένας ξεκάθαρος διαχωρισμός μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικάνων και πρόσθεσε ότι υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις για επιστροφή στην προ-Τραμπ εποχή, καθώς η ψηφιακή εποχή επιδρά άμεσα στους πολίτες, συνήθως με την σωρεία από ανακρίβειες των νέων ιστοτόπων.

Στο ζήτημα των Βαλκανίων σημείωσε ότι οι χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας, εισερχόμενες στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα απομακρυνθούν από εθνικιστικές τάσεις, αλλά η ένωση θα πρέπει να διασφαλίσει με τις κινήσεις της ολόκληρη την περιοχή, αντίθετα απ’ ότι συνέβη με την συμπεριφορά της κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης.

Προς το τέλος της συζήτησης και επανερχόμενος στο ελληνικό ζήτημα κατέληξε ότι η χώρα έχει μεν μία εξαιρετική γεωγραφική θέση, υπολείπεται δε σε ζητήματα επί των διακυβερνήσεων, καθώς σχεδόν όλες οι κυβερνήσεις του περασμένου αιώνα, ακόμη και όσες έφεραν ισχυρές ηγεσίες, υπέπεσαν σε λάθη με διαρκή συνέχεια.

Μετά το πέρας της συζήτησης των Kaplan-Παπαχελά, ξεκίνησε διαφορετική συζήτηση: αυτή του Προέδρου της Νέας Δημοκρατίας, Κυριάκου Μητσοτάκη με τον γνωστό δημοσιογράφο Peter Spiegel. Τα βασικότερα σημεία του τετ-α-τετ των δύο ανδρών καθορίστηκαν από τις ερωτήσεις του εξειδικευμένου –πλέον- στην ελληνική πραγματικότητα, συντάκτη ειδήσεων.

Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης σε ερώτηση του Spiegel ως προς τον τρόπο που θα βρει  για την μείωση των φορολογικών συντελεστών,  απάντησε ότι μέσω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων θα επιτευχθεί μία νέα συμφωνία με την Ευρώπη. Έστρεψε τα βέλη του προς την κυβέρνηση και ειδικότερα τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα καθώς η άποψή του είναι κάθετη:«το τρίτο πρόγραμμα δεν ήταν απαραίτητο». Επέκρινε σφόδρα την κυβέρνηση  και για το γεγονός της διανομής χρήματος προεκλογικά.

Όταν ο δημοσιογράφος επέμεινε για πιο συγκεκριμένη απάντηση στο ζήτημα της φορολογίας, ο κ. Μητσοτάκης επισήμανε ότι θα μειώσει τους συντελεστές του ΦΠΑ, όμως θα είναι αυστηρός στην απόδοση των φόρων από τους μικρομεσαίους επιχειρηματίες.

Η επαναδιαπραγμάτευση κατά τον ηγέτη της κεντροδεξιάς είναι «απαγορευμένη λέξη» για τον ίδιο, όπως απάντησε σε σχετική ερώτηση του δημοσιογράφου. Ωστόσο, επιδίωξή του είναι να του δοθεί ένα χρονικό διάστημα 6-12 μηνών, για να επιδείξει αξιοπιστία και σοβαρότητα, προχωρώντας σε ριζικές μεταρρυθμίσεις, ώστε να λάβει εν συνεχεία μία περισσότερη ευελιξία από τους ετέρους.

Έπειτα, σε διαδοχικές ερωτήσεις του Spiegel ως προς τα εσωκομματικά της παράταξης και σε τυχόν παρεισφρύσεις εθνικιστικών στοιχείων εντός των κόλπων της ΝΔ, υπογράμμισε ότι το κόμμα του είναι ο κατ’ εξοχήν «πυλώνας σταθερότητας της χώρας, που οδήγησε προς την ευρωπαϊκή ένταξη» και ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έχει δεχθεί εκπροσώπους του παλαιού, αναβαπτίζοντάς τους «το νέο». Ενώ, ξεκαθάρισε την πολυσυλλεκτικότητα της Νέας Δημοκρατία, αλλά και το γεγονός ότι υπάρχουν γραμμές πάνω στα ανθρώπινα δικαιώματα (βλέπε, προσφυγικό) που επιβάλλεται να μην καταπατώνται.

Το σημείο εκείνο που προξένησε θετική έκπληξη στο ακροατήριο, ήρθε όταν σε ερώτηση για το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, ο Μητσοτάκης απάντησε μεστά ότι θα αποστείλει, από κοινού με άλλα κόμματα, επιστολή για να ανασταλεί η συμμετοχή του Όρμπαν στην ευρωομάδα.

Πράγματι, σήμερα και με πρωτοβουλία της ΝΔ, απεστάλη στον πρόεδρο του ΕΛΚ, Ζόζεφ Ντολ η σχετική επιστολή που επισήμαινε την προαναγγελία της Παρασκευής, δηλαδή την αναστολή της συμμετοχής του Fidesz στην ευρωπαϊκή κεντροδεξιά.

Ο πρόεδρος της ΝΔ τόνισε τέλος ότι θεωρεί «κακή συμφωνία», που ουδέποτε συζητήθηκε κατά το παρελθόν, από καμία κυβέρνηση, ως προς το πλαίσιο γλώσσας και εθνικότητας, την Συμφωνία των Πρεσπών και κατέληξε με πρόσκληση προς τον Τσίπρα για να πραγματοποιήσει βουλευτικές εκλογές άμεσα, αφού η πεποίθησή του λέει ότι θα επικρατήσει η Νέα Δημοκρατία.

Μολονότι οι αναλύσεις του Kaplan περιέχουν, συνήθως, ισχυρά σημεία ευστάθειας είναι αδύνατον να προβλεφθεί η οριστική γεφύρωση των χασμάτων ανάμεσα στο Δημοκρατικό Κόμμα και τους Ρεπουμπλικάνους. Ιδιαίτερα δε, εάν η υποψηφιότητα του Μπέρνι Σάντερς συσπειρώσει μία ευρύτερη μάζα, ίσως να διαψευστούν οι προβλέψεις του.

Η στάση του Κυριάκου Μητσοτάκη από την άλλη, να επισημάνει τον τρόπο με τον οποίο πορευτεί, σε περίπτωση που αναλάβει την διακυβέρνηση της χώρας, πρέπει να ληφθεί υπόψιν από περισσότερες κοινωνικές ομάδες. Το εύρος, ωστόσο, και η δυναμική της Νέας Δημοκρατίας θα καθορίσουν εάν μπορεί να επικρατήσει η φιλελεύθερη ατζέντα ή εάν θα αφεθούν σε πολιτικές, όπως εκείνες που προσπάθησε να πραγματοποιήσει ο Αντώνης Σαμαράς ένα εξάμηνο πριν την πτώση του.


Νικόλαος Ερμής, Ιδρυτής & Διευθυντής

Γεννήθηκε στο Ρέθυμνο, Κρήτης και κατοικεί στην Αθήνα. Είναι πολιτικός επιστήμονας και διεθνολόγος. Έχει συμμετάσχει σε δεκάδες προσομοιώσεις, συνέδρια και σεμινάρια της νέας γενιάς. Εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα, ενώ στο ελεύθερο του χρόνου ασχολείται με την ιστορία ως ακαδημαϊκό αντικείμενο και την μελέτη του ελληνικού τραγουδιού.