Της Θεοδώρας Βουνίδη,

Αυτό το πρόβλημα αντιμετωπίζει σήμερα η Αλγερία, με την ανακοίνωση του υπερήλικα Αμπντελαζίζ Μπουτεφλίκα να διεκδικήσει εκ νέου το προεδρικό αξίωμα, για πέμπτη συνεχόμενη φορά. Ο αλγερινός πρόεδρος κρατά τα ηνία της χώρας από το 1999 και από το 2013 η υγεία του –μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο που υπέστη- διαρκώς επιδεινώνεται , με αποτέλεσμα να εμφανίζεται πλέον δημόσια πολύ σπάνια.

Αν θέλουμε να εκτυλίξουμε τον μίτο της μακρόχρονης διακυβέρνησης του, πρέπει να ανατρέξουμε στις αρχές του αιώνα, τότε που ο Μπουτεφλίκα αναλαμβάνει την εξουσία μέσα σε κλίμα βίας και νοθείας. Το αποτέλεσμα των εκλογών του 1999 αμφισβητείται από την αντιπολίτευση, ως νοθευμένο, και αναγκάζει τους αντιφρονούντες να αποχωρήσουν από τον γύρο. Φυσικά, αυτό δεν πτοεί σε καμία περίπτωση τον Μπουτεφλίκα, ο οποίος καλεί τον λαό να εγκρίνει, με ένα επίσης αμφιλεγόμενο δημοψήφισμα, την πολιτική του, η οποία συμπεριελάμβανε την χορήγηση αμνηστίας στους ισλαμιστές αντάρτες. Με το νήμα να ξεδιπλώνεται, σε βάθος δεκαετίας ο πρόεδρος κάνει προσπάθειες για οικονομική ανάκαμψη, τις οποίες μπορούμε σήμερα εκ των υστέρων να κρίνουμε ως ανεπιτυχείς.

Για να συνεχίσει το έργο που στο μακρινό 1999 ξεκίνησε, πέτυχε να καταργηθεί το όριο θητείας του προέδρου, γεγονός που συνέβαλε δραστικά στην εδραίωση του σε βάθος χρόνου. Τα προβλήματα που όμως αντιμετώπισε, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της τέταρτης θητείας του, έδωσαν την εντύπωση στην αντιπολίτευση και στο λαό πως θα αποσυρθεί και πως πλέον δεν είναι σε θέση να ορίζει την πολιτική σκακιέρα της Αλγερίας.

Αλλά τα φαινόμενα απατούν! Το βράδυ της Κυριακής και παρά τις έντονες αντιδράσεις προς το πρόσωπό του, η κρατική τηλεόραση γνωστοποίησε την επιστολή του ασθενούς προέδρου, η οποία μεταφέρθηκε στο Συνταγματικό Συμβούλιο μέσω του διευθυντή της προεκλογικής του εκστρατείας και παραδόξως έγινε δεκτή, παρόλο που δεν παρέστη ο ίδιος να την καταθέσει, όπως προβλέπεται από τον νόμο.

Αμέσως μετά την ανακοίνωση, στους δρόμους ξεχύθηκε πλήθος κόσμου -κυρίως νέοι- που ζητούσαν να αποσύρει την υποψηφιότητα και να επιτρέψει την πολιτική αλλαγή στην Αλγερία, αλλαγή την οποία περιμένουν είκοσι χρόνια. Το παρωχημένο μοντέλο διακυβέρνησης και ο εξίσου απαρχαιωμένος τρόπος έκφρασης του από τον πρόεδρο συστήνουν ένα μωσαϊκό πλήρους εξαθλίωσης του κράτους. Με συνθήματα κατά του Μπουτεφλίκα, οι δορυφόροι των εξεγερμένων σαρώνουν με πορείες διαμαρτυρίας όλη την Αλγερία. Το αυταρχικό καθεστώς φαίνεται αδύναμο στα μάτια των πολιτών και το αποδοκιμάζουν με κάθε τρόπο.

Στην επιστολή του, από την άλλη, ο καταβεβλημένος πρόεδρος υπενθυμίζει  στους πολίτες του την απειλή των σαλαφιστών και τον ζοφερό εμφύλιο της δεκαετίας του 1990 και τους καλεί να στηρίξουν το όραμα του για ειρήνη και δημοκρατία. Θα εκπονήσει, σύμφωνα με τα λεγόμενά του, εθνικό διάλογο για μεταρρυθμίσεις, θα κάνει αλλαγές στον εκλογικό νόμο και το Σύνταγμα και θα αναδιανείμει τον πλούτο με το βλέμμα στραμμένο στους νέους. Φυσικά, οι μεταρρυθμίσεις που ο πρόεδρος επιθυμεί να ολοκληρώσει μαζί με τον πολιτικό του κύκλο υπάρχουν στην πολιτική του ατζέντα από την αρχή της διακυβέρνησης του. Το πρόγραμμα οικονομικής και συνταγματικής εξυγίανσης είναι γεγονός πως δεν εφαρμόσθηκε και αναπόφευκτα η χώρα βρίσκεται στην σημερινή κατάσταση.

Τα πράγματα για τον λαό της Αλγερίας είναι δύσκολα αφού στο πλευρό του γηραιού προέδρου στέκονται τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ευρώπη. Οι χώρες της γηραιάς ηπείρου χρειάζονται το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο της Αλγερίας και οι σχέσεις τους με τον Μπουτεφλίκα στηρίζονταν στη καλή συνεννόηση στο ζήτημα αυτό. Ταυτόχρονα, η πληγμένη από τις ροές μεταναστών Ευρώπη, βλέπει στο πρόσωπο του προέδρου έναν καλό σύμμαχο, βασικό εμπόδιο της εισόδου μεταναστών από την Αφρική.

Παρόλα αυτά η Αλγερία έχει ανάγκη από αλλαγή. Ο Μπουτεφλίκα είναι πλέον αδύνατο να στηρίξει το πολίτευμα που έχει παρακμάσει εξαιτίας της ασυδοσίας του τα περασμένα χρόνια. Είναι ανάγκη για το σκοπό αυτό να συσπειρωθεί η αντιπολίτευση, η οποία δεν έχει καταλήξει ακόμα σε έναν υποψήφιο τον οποίο σύσσωμη θα στηρίξει. Με την αντιπολίτευση διαιρεμένη, ο Μπουτεφλίκα έχει τον απαραίτητο χώρο να επανεκλέγει για το τελειωτικό ίσως χτύπημα στον λαό της Αλγερίας.

Η εμμονή του για επανεκλογή ενδέχεται να γιγαντώσει το κύμα των διαδηλώσεων που ήδη θυμίζει εμπόλεμη ζώνη με συγκρούσεις διαδηλωτών με τον στρατό και την αστυνομία, ενώ η χώρα βρίσκεται σε έκτακτη ανάγκη. Η κατάσταση είναι έκρυθμη και το τοπίο θυμίζει περασμένες δεκαετίες. Η αντιπολίτευση είναι απαραίτητο να κινητοποιηθεί και να συσπειρωθεί για την εύρεση λύσης πριν ξεσπάσει πόλεμος.

Οι επόμενες μέρες αναμένεται να είναι κρίσιμες για την Αλγερία…


Θεοδώρα Βουνίδη

Προπτυχιακή φοιτήτρια του τμήματος Βαλκανικών Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και ερασιτέχνης αρθρογράφος. Στα επιστημονικά και ακαδημαϊκά της ενδιαφέροντα εντάσσεται η μελέτη των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής ως πολιτικοϊστορικές κατηγορίες.